Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ARYJAN, ARYJANIN

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp M. aryjan   || aryjanin  
D. aryjana  
C. aryjanowi  
Ms. aryjaninie  
W. aryjanie   || aryjaninie  
lm M. arianie   || aryjanowie   || aryjani  
D. aryjanów  
C. aryjanom  
B. aryjanów  
N. aryjany  
Etymologia
śr. łac. arrianus
Znaczenia
1. »wyznawca arianizmu, doktryny stworzonej przez Ariusza w IV w.«
  • – Theodoryk krol Gottow Aryanin [...] okrutnie vmierał. BirkEgz 5.
  • – [Kościół] za czasow Teodozyusza Wielkiego od Arrianow Heretykow pod czas II. Synodu Konstantynopolitańskiego spalony. ChmielAteny II 459.
2. »wyznawca arianizmu, doktryny wyodrębnionej z ruchu reformacyjnego w XVI w., antytrynitarz«
  • – Rożnej kondycyi i religii ludzie [byli]: schizmatycy, lutrowie, kalwinowie, aryanowie. NiemPam 199.
  • – Chrześcianie między sobą dysputacie czynią, iako Katholik przeciwko Lutrowi, Luter przeciwko Aryanowi, Aryan przeciwko Lutrowi y Katholikowi. KorRoz B3-B4v.
  • – Rozmowa Theologa Katholickiego, z Rabinem Zydowskim. Przy Aryaninie nie prawym Chrześcianinie. KorRoz A.
  • Arianie też suplikowali do stanów o eksporrygacyją egzekucyjej o nich napisanej. ChrapDiar I 247.
  • – Widywaliśmy Arianow, nigdy u nich tańcow nie widać było, nigdy słowa szpetnego nie słychać, a kiedy weselne gody odprawowano, Psalmy z sobą spiewali. MłodzKaz II, 460.
  • – Nie jedenże katolik nie wierzy z Kościołem - Czemuż mu wsi niebiorą z aryjany społem? PotPis I, 313.
  • – W R.P. 1658 na sejmie warszawskim [król Jan Kazimierz] [...] wydał dekret wypędzenia z Królestwa arianów. BystrzKalFil 269.
  • ARYANI rozmnożyli się byli w Polszcze. ŁubHist 134.