Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ATAKOWAĆ

czas. dk/ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
atakować  
lp 3. os. atakuje  
lm 3. os. atakują  
lp m 3. os. atakował  
ż 3. os. atakowała  
n 3. os. atakowało  
lm mos 3. os. atakowali  
nmos 3. os. atakowały  
atakowano  
Znaczenia
1. »natrzeć, nacierać zbrojnie na kogo,co, zdobyć, zdobywać, szturmować«
Rekcja: wojsk. kogo, co

  • – Wieden Attakowano dziory w murach porobiono. PasPam 258.
  • – Chmielnicki na nowym mieyscu położony nasz attakował oboz. HistBun 11v.
  • – Krol Jmć Portugalski [...] Ordynanse wydać kazał do woysk swoich [...] ażeby po nieprzyiacielsku z Hiszpanami postąpić attakuiąc onych z kazdey miary. MerkHist .
  • – Kto chce porządnie innego attakować, pierwszy ma mieć wzgląd na swoie bezpieczeństwo. BystrzInfPolem K1v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • szturmem atakować:
    • – Turcy [...] po tym solennym święcie, generalnym szturmem, Wiedeń attakować mieli. RubJan Q3v.
  • formalnie atakować:
    • – Felt-Márszałek Manich przybywszy z Woyskiem Moskiewskim pod Perekop, attákował go przy ciemney nocy, ordynowawszy lewe skrzydło, aby zmyślony attak pokazáć przy rzucaniu Bomb, A prawe skrzydło formalnie attakowało. GazPol 1736/1, 3 nlb..
  • atakować fortecę:
    • – Poszły [...] Woyska [...] szukac Turkow y Niektore Attakować Fortece. PasPam 264.
Przenośnie
  • PRzedwieczna Mądrość chciała uformować Mocną Fortecę [...] Tak opatrzoną by nikt attakować, Jey się nie ważył [...] Imie Fortecy było ludzka Dusza.DrużZbiór 382
2. »gwałtownie występować przeciw komu, czemu, napadać na kogo, zwalczać co; o zwierzętach: rzucać się na kogo«
Rekcja: kogo (o co), co

  • – Chodzi z ludzmi attakuiąc Żydow dla pozyskania dawnych długow Swoich. SapADiar 127.
  • – Najniebezpieczniejszą ze wszystkich inkonwenijencyją republikanci przeciw elekcyjom onę [sprzedajność] attakują, gdy mówią, że jawne, oczywiste i największe niebezpieczeństwo w nich jest venalitatis albo krysek przedajność. KonSSpos 273.
  • – Popiel, poseł sendomirski, nie pozwalając na lustrację łanów królewskich, szlacheckich i duchownych in ordine aukcji wojska, gdy go zaczęli o to inni posłowie atakować, on nie mogąc w odpowiedzi dostarczyć, referował się do Małachowskiego, starosty oświęcimskiego. MatDiar I, 281.
  • – Kanclerz] czyni się niewinnym, a broni nam przy naszym aktoracie, przeciwko sobie wyniesionym, obwarowania honoru, więc nasz honor atakuje. MatDiar I, 586.
3. »o chorobie: występować, rozwijać się w kim, czym«
Rekcja: kogo, co

  • – Affekcya Podagryczna Ze tak długo nogi WMP attakuie Załuię wielce. RzewKor 24.
  • – Zaczęła mię attakować Infekcya od prauey ręki. SapADiar 142.
Podhasła

*ATAKUJĄCY


im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp C. m atakującemu  
lm C. atakującym  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1747-1756
Znaczenia
»napadający na kogo«
  • – Jeżdżąc widzieć zwierzyńce moje, com pozakładał na różnego gatunku bastardy, postrzegłem dwóch wilków, chłopa z wozem jadącego atakujących. RadziwHDiar 137.
  • – Jakoż już był uszedł [Żółkiewski] nad Dniestr, odganiając nie raz attakującego się nieprzyjaciela. ŁubHist 79-80.