Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*CHODZYWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: *CHODZYWAĆ, CHODZIWAĆ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVI-XVII), SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T, SWil, SJP

Formy gramatyczne
chodziwać  
lp m 3. os. chodzywał  
lm mos 1. os. -śmy chodziwali  
3. os. chodziwali   || chodzywali  
Znaczenia
1. »poruszać się za pomocą kończyn, przenosić się z miejsca na miejsce«
Rekcja: po czym; w czym

  • – Trzeci [syn Piotra Matyjewicza] Andrzej, niedawno umarł. Chodzywał po świecie drabem. MatDiar I, 544.
Związki frazeologiczne

  • w czym chodzywać:
  • »być częścią czego, należeć do czego, być podporządkowanym czemu«
    • ~ Dobrze znali [Tatarzy] Dziada mego. Pana Or[dy]cza, bo w Pułku iego chodzywali. DrobTuszInf 5.
2. »udawać się dokąd lub do kogo w określonym celu; uczęszczać dokąd«
Rekcja: dla czego; do czego (na co, po co); do kogo (pod co); na co (do czego)

  • – Ujźrzy [Angelika] w pierwszem weściu Medorową ręką Wiersze [...] O swych wielkich rozkoszach, których więc zażywał, Kiedy tam z Angeliką dla chłodu chodzywał. ArKochOrlCz III 222.
  • – Gdy mu [Jakubowi Wujerowi] appetit dobry do iedzenia przypadł, do Pospolitey kuchni na obiad y na wieczerzą chodzywał. GollPam 16.
  • ~ HANTER [...] UCZĘSZCZAC bywać chodziwać. DanKolaDyk II, 113.
  • – S'ENTRE HANTER, V. act. Se mutuò frequentare. UCZĘSZCZAĆ chodziwać do siebie bywać u siebie wzaiemnie. DanKolaDyk I, 520.
  • – GARGOTTE [...] KARCZMISKO puste niewygodne, chata zgniłka spruchniałka gościniec ladaiáki podrożnemu ná popas álbo nocleg przypadaiący giełda garkuchnia. Aller prendre ses repas à la gargotte. Popinari [...]. Chodziwać ná obiady do giełdy do garkuchni. DanKolaDyk II, 79.
  • – Jeżeli chodzywał kiedy do Rasnej po jałmużnę [ojciec Szymczychy Gińczukowej] [...]? MatDiar I, 550.
  • – Przesiecki, deputat połocki, na komplementa w nocy chodzywał. MatDiar I, 608.
Związki frazeologiczne

  • chodzywać do kogo pod co:
  • »wyprawiać się dokąd przeciwko komu«
    • ~ W tej to fortecy [Szecinie] najwięcej bywało zbóców, których zowie jmć ks. kamieniecki martawcami czy-li martelauzami, co chodzywali do nich az pod Muran, kiedy tam mieszkali. SobJListy 586.
3. »nosić, mieć co na sobie jako ubiór, jego część lub uzupełnienie do niego«
Rekcja: w czym

  • – Słodka nam pamięć Zygmunta Pierwszego, [...] błohośmy się za niego miewali, a przecie w tak bogatych szatach nie chodziwali. [pocz. XVII w.] MalListy 240.
  • – MITRON [...] PIEKARCZYK [...] Przed tym chodziwali w czapkach nákształt Iufuł piekarczykowie. DanKolaDyk II, 269.