Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CAŁY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
T (?), L (?)

Formy gramatyczne
lp M. m cały  
ż cała  
n całe  
D. m całego  
ż całej  
n całego  
C. m całemu  
ż całej  
n całemu  
B. m żyw całego  
nżyw cały  
ż całą  
n całe  
N. m całem   || całym  
ż całą  
n całym  
Ms. m całym  
ż całej  
n całym  
lm M. nmos całe  
N. całemi  
Znaczenia
1. »obejmujący coś od początku do końca w liczbie, przestrzeni«
  • – Trząsniesz Swiatem całęm. PasPam 109v.
  • – Większe iest miłosierdzie Boskie Nizeli Całego Swiata furyia. PasPam 137v.
  • – Wroccie na wieki niezmazaną Maiestatowi y całemu Narodowi konfuzyią. PasPam 139v.
  • – Mowił obszernie y pięknie ale całey mowy pamietać niepodobna. PasPam 140.
  • – Milszy mnie teraz ieden Towarzysz ktory przy mnie stawa nizeli Cała Chorągiew. PasPam 158v.
  • – Wybrał się tedy krol IoMSC szczęsliwie z krolową Ieymoscią z Frucymerem y z całym Dworem z Warszawy na tę Woynę. PasPam 198.
  • – Napatrzyłęm się o Boze Fakcyi y tey Strony, y tey wymyslnych wykrętow takich że by trzeba taką całą Xięgę napisać. PasPam 201.
  • – To była wydra Sławna na Całe woiewodztwo Krakowskie a potym y na Całą Polskę. PasPam 251.
  • – Ustał tedy według zwyczaju Iuditia [sądy] po całey Polszcze zaczęły się kaptury ktore Załobę Rzpty Significiant [oznaczają]. PasPam 288.
  • – Woysko całe obozęm stało przed klasztorem. PasPam 78.
2. »obejmujący coś od początku do końca w czasie«
  • – I Pacierza nic nie mowił przez całą Mszą tylko klęczał na wezgłowku Axamitnym a wzdychał. PasPam 204.
  • – Przyiechałęm do Rodzicow na całą zimę do Węgrzynowic. PasPam 215.
  • Cały prawie czas przechorował a potym y umarł. PasPam 276v.
  • – Bom był y przez cały Rok zdrow y dobrze mi się na wszystkim powodziło. PasPam 277v.
  • – Gęsi Dzikie włoczyły się całe lato Stadami wielkiemi. PasPam 282.
  • – Stało Woysko do koła cały dzięń. PasPam 71v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • przez cały wiek czyjś:
  • »przez całe życie czyjeś«
    • – Niepamiętam przez cały wiek moy zebym miał tak wiele piwnic wizytowac iak przez tę iednę noc. PasPam 182v.
Związki frazeologiczne

  • po całej nocy robić coś || robić coś po całym dniu i nocy:
  • »DZIEŃ, NOC«
3. »zachowany w całości, nietknięty, nieuszkodzony«
  • – Trzeciego dnia po bitwie to iuz z trudnoscią było obaczyc Turczyna na poboiowisku z całemi plecami. PasPam 267.
  • – Iedną [statuę] wyrzuciły były prochy całą nienaruszoną. PasPam 60v.
Związki frazeologiczne

  • zostać całym:
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • cały boży dzień:
  • cały boży rok:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Kto się chce mieć dobrze ná dzień/ niech sobie gęś zárznie/ kto ná tydzień/ niech wieprzá zákole/ kto ná miesiąc/ niech wołu zábiie/ kto ná cáły rok/ niech żonę poymie/ á kto do śmierci/ niech Xiędzem zostánie. RysProv VII, 5.
  • (wariant I):
    I wilk syt/ y owce cáłe. RysProv 28.
  • (wariant II):
    – [...] to pomiarkowanie Z taką Vwagą ma bydz aby y Wilk syt był I owca takze cała. Aby y zołnierz miał swoie substantią y poddany wzaiem Przy obronie ochrone y tak bedzie dobrze. OpalKSat 113v.
  • (wariant III):
    – [Dawid] Wesoły w duchu, że tak sztuka się udała, Wilk syt, owca do domu powrociła cała. DrużZbiór 68.
  • (wariant I):
    – Cáły báran (ábo cáła kozá) i wilk syt niéch będzié. KnAd 55.
  • (wariant II):
    – Podatkow y płace woiskowey rationes trzeba uwazyc iakoby ze lzem ubogich bydz mogły, y aby był y Wilk syt y koza cala. OpalKListy 527.
  • Cáły báran a wilk syt záraz być nié może. KnAd 55.
  • (wariant I):
    Cáły báran (ábo cáła kozá) i wilk syt niéch będzié. KnAd 55.
  • (wariant II):
    – Dać [ma lekarz] receptę z Galena, ty mu z Miechowity I tak będzie i baran cały i wilk syty. ZbierDrużWir I I, 34.