ESJP XVII i XVIII wieku

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (czczyca, tczyca, tszczyca), SXVI (czczyca, tcica), L (czczyca), SWil (czczyca), SW (czczyca, tszczyca), SJP (czczyca)

Nienotowany w słownikach:
Kn, T

Formy gramatyczne

liczba pojedyncza

	M.				czczyca
	D.				czczyce
	N.				czczycą
	Ms.				czczycy

Znaczenia

1. »uczucie pustki w żołądku, głód«

Spytał mnie ktoś, kiedy też obiad jeść najzdrowiej. Ubogiemu, gdy może; gdy chce, bogaczowi: Gdy nie ma co ubogi, choć go czczyca łechce, Bogaty, chociaż ma co, nie je, kiedy nie chce. Ja zaś mam słońce w głowie, kompas na żołądku, Jem wedle apetytu i wedle rozsądku. PotFrasz1Kuk II 141.
Spytał mnie ktoś, kiedy też obiad jeść najzdrowiej. Ubogiemu, gdy może; gdy chce bogaczowi, Gdy nie ma co ubogi, choć go czczyca łechce. Bogaty, chociaż ma co nie je, kiedy nie chce. Ja zaś mam słońce w głowie, kompas na żołądku, Jem wedle apetytu i wedle rozsądku. PotFraszBrück I 152.

2. przen. »silne, dokuczliwe uczucie; udręka«

Dopieroż nędza Byblis sercá ostradałá: Száty ná sobie w wielkiey czczycy podrapáłá: Barki potłukłá/ y iuż ná porząd szaloną W głos nádźieię miłośći trzęśie odmowioną. OvŻebrMet 237.
[...] á z tąd sądźić nikt nie może/ áby on zbroie ták szpetną z niedostatku nośił/ ábowiem iego rozmowá/ y piękná postáwá ukázuie go być wielkiego Krola synem/ oczym iż się wywiedźieć nie mogę iest mi nawiększa czczyca/ ábym wiedźiáłá ieśli mię godżien [...]. HistOt E7.

a) »niepokój, obawa«

W tym trzaskiem swych wzruszona krolowa przypadá Hálcione; nie práwie włosá vtráfiwszy; Y ten mierzwi: tam się mu szyie vchwyćiwszy. Lzámi/ y słowy prośi/ áby posiłkował; Nie sam iednák/ by w iedney dwie duszy záchował. K niey Peleus: zbądź piękney/ á pobożney cżcżyce Krolowa: mam dość w łásce wászey obietnice. Mnie ręki/ ná to dźiwo nie zda się podnośić: Morskich w tey mierze bogow przynależy prośić. OvŻebrMet 279.
Wstawszy pásterz bárzo ráno/ Wyszedł z budki wlazł ná śiáno: Boć go cżcżycá zeymowáłá/ Jáka przedtym nie bywáłá. ŻabSymf D4.

b) »wstręt, odraza«

Ani pierwey/ nád zdrowie/ zbywáią prágnięniá. Z mieyscá/ zięći chorobą ćiężką/ nie powstáią: Mrą nád wodami/ drudzy iednák popiiáią. Vięći/ obrzydzonych łożysk/ czczycą srogą/ Drą się z nich [...]. OvŻebrMet 178.

Więcej cytatów w Korpusie Barokowym

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

CZCZYCA

Jak cytować artykuł hasłowy