Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KIŁA

rzecz.
ż
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
lp M. kiła  
D. kiły  
C. kile  
B. kiłę  
N. kiłą  
lm M. kiły  
D. kił  
N. kiłami  
Znaczenia
1. »przepuklina«
  • – Wypukliná/ v. Wydęćie/ [...] Kiłá. Kn 1327.
  • Kiłá/ chorobá/ puchliná máchárzyny ábo iądrék/ wypukliná. Hernia. Kn 275.
  • Enterocela, Gr. Kiłá. KnŁacPol 263.
  • Hernia. Kiłá. KnŁacPol 347.
  • Hydrocela, ae. vele, es. Gr. Kiłá. KnŁacPol 355.
  • Kiłá/ chorobá. Hernia, ae, enterocele, es. Hydrocela. SzyrDict 102.
  • HERGNE [...] KIŁA choroba puchlina macherzyny, álbo iądrow wypuklina. DanKolaDyk II, 120.
  • DESCENTE de boyau [...] WYPUKLINA, kiła, kiedy wnętrzności wypadaią w macherzynę. DanKolaDyk I, 225.
  • Kiła choroba, rorapure, descente des boyaux, hergne. KulUszDyk 45.
  • Kiła. Darm-Bruch, Bruch. hergne; descente de boïau. T III 553.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • kiły dostać:
    • Kiły dostałem dlá przysługi twoiey od biegania. DanKolaDyk II, 120.
2. »choroba weneryczna powodująca owrzodzenie narządów płciowych, syfilis; krosty na narządach rodnych«
  • – Záwrzedźiáłość tegoż członka/ álbo Kiłę leczy [maść]. SyrZiel 1267.
  • – Nád wszystkie inne źiołá/ btwa naczęśćiey używáne [ruta] w leczeniu Fránce/ Kił/ Trądu [...] Swierzbu/ Krost/ Parchow. SyrZiel 1432.
  • – Plastr [...] Dymienicom fráncowátym y wrzodom/ Kile/ ná członkách wstydliwych przykładiąc/ wielkim iest lekárstwem. SyrZiel 148-149.
  • Kile ná wstydliwych członkách [...] iest lekárstẃe[m] [zapaliczka]. SyrZiel 179.
  • Kiłę y ine wrzody wilgotne ná końcu męskiego członká wysusza y goi tenże popieł. SyrZiel 370.
  • – Tákże kile y wrzodom fráncowátym/ ná członkách/ białogłowskich wstydliwych iest niewymownym lekárstwem [kmin]. SyrZiel 418.
  • Kiłę/ y zkáncerowánie męskiego członku od fránce goi/ popiołem przerzeczonym zásypuiąc. SyrZiel 424.
  • Kiłę y záwrzedźiáłośći iádowite wychędaża/ y goi/ tymże prochem zásypuiąc. SyrZiel 560.
  • – Ná członkách wstydliwych/ ták mężczyńskich/ iáko y białogłowskich/ złe wrzody iádowite/ y te ktore kiłámi zowią goi [wódka]. SyrZiel 606.
  • Kiłę tym sposobem leczy/ [sok centurii] ktora ná sámey głowce [członka] bywa. SyrZiel 658.
  • – Skázy ná członkách oboiey płći wstydliwych/ iáko są kiły wrzody fráncowate/ y káncerowáte [leczy wódka niedośpiałkowa]. SyrZiel 910.
  • – Tym fleytuch pomázować/ y przykłádáć ná kiłę. SyrZiel 974.
  • – Mogłybyście go, zwyczajem Starego Zakonu, Obrzezać, ciemnego nań nie przywodząc skonu; Mogłyście świata taka nie smęcić żałobą, Nie śmiertelną, choć ciężką, złożyć go chorobą: Albo weszkami wyssać, albo skrzywdzić kiłą, Albo francą zarazić starą i zawiłą. MorszAUtwKuk 313.
  • – Jak się prędko przyznasz do rzeżączki, I ja się przyznam, żem już w targu z kiłą. MorszAUtwKuk 334.