Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

DUDY

rzecz.
nmos
blp
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L, SWil, SW, SJP (pod: duda)

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lm M. dudy  
D. dud  
B. dudy  
Ms. dudach  
Znaczenia
»instrument muzyczny dęty składający się z piszczałek i skórzanego mieszka«
  • – Tym dodają regały, tym pomort pobuty, tym co raz na puzanie grają póki póty, ale nie masz nad nasze z krzywym rogiem dudy, bo te może mieć zawżdy i pachołek chudy, a też nie tak napełnią ciche stróny ucha, jako one, gdy puszczą ogromnego ducha. MiasKZbiór 343.
  • – Berecinthus, iest gora we Phrygiey, y miasto, matce Bogow poświęcone, gdzie ią nawięcey chwalono, ze wrzaskiem dud, y bąkow z rogami. OvOtwWPrzem 428-429.
  • – Dáie znáć Poetá, że świętá, Bachowi ná chwałę, w Thrácyey odpráwowano, z muzyką chłopską, z grániem w dudy. OvOtwWPrzem 429, marg.
  • Dudy, plur. Dudelfack, Sack-Pfeife. musette, cornemuse. T III 286.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • na dudach zabeczeć:
    • – Zaniechay regała, kiedy na dudach zabeczeć nie możesz. T III 286.
Związki frazeologiczne

  • jak dudy osłabieć:
  • »bardzo osłabnąć«
    • iak dudy osłabiał. er ist matt wie eine Fliege. il a les ouïes pâles; ses forces son abatuës. T III 286.
  • jako dudy chłop:
  • »mężczyzna nieenergiczny, oklapły, rozleniwiony, niedołęga«
    • Iáko dudy chłop/ v. Powolny et Ciástoch. Kn 230.
  • jako dudy nadęty:
    • – Hetmanskie Woysko iuz było iako dudy nadęte y srogiego ducha miało do konfederacyiey. PasPam 115v.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • iak dudy nadmiesz tak graią. wie man pfeift, so tantzet man. telle chanson, telle danse. T III 286.