Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

HAFTOWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: HAFTOWAĆ, *AFTOWAĆ, *AWTOWAĆ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (aftować), SXVI (?), Kn (haftować), T (haftować), L (haftować, hawtować), SWil (haftować), SW (haftować, hawtować, aftować), SJP (haftować)

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
haftować  
lp 1. os. haftuję  
3. os. haftuje  
Etymologia
niem. heften 'zszywać grubym ściegiem'
Znaczenia
1. »wyszywać, przetykać nićmi, tworząc wzór«
Rekcja: (co); (w co || czym)

  • Háftuię/ Plumo [...]. vide Wyszywam & Háftowány. Kn 221.
  • BRODEUR, subst. m. (Celuy qui brode.) Phrygio. HAFTARZ ten co wyszywa haftuie . [...] Haftarz słowo pochodzi od bramowania dla bogatych okładek ktore po wierzchu dawano ná szatach zkąd ich Łacinnicy názywali Bramownikami. DanKolaDyk I, 234.
  • Haftuię. [...] 2) sticken in Gold. [...] broder. [...] § [...] delikatnie w złoto haftuie. T III 443.
2. »zszywać ranę«
Rekcja: co

  • Háftuię ránę/ Suo plagam [...]. Committo oras plagae suturis [...]. Kn 221.
  • Haftuię. 1) heften eine Wunde. [...] coudre une plaïe. [...] § 1) haftować ranę. T III 443.
Podhasła

HAFTOWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
lp M. m haftowany  
D. n haftowanego  
lm D. haftowanych  
B. nmos haftowane  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1622
Znaczenia
»ozdobiony ornamentami wyszytymi na tkaninie«
  • – Srebra, złota i pereł, i kamieni drogich, jedwabiu rozlicznego, klejnotów chędogich pełno wszędy, orszak sług, pieszczone bławaty, drogotkane szpalery, rumiane szarłaty, wezgłowia teletowe, kołdry haftowane, materac z altembasu, złotem opisane łoże, pokój obity, w nim z srebra litego wszystko, czego się jedno tkniesz, gwałt dobra wszego. MorszHRoz A2v.
  • Háftowány/ Segmentatus, [...] Plumatilis vestis, [...]. Kn 220.
  • – Háftowaánie/ (opus) háftowánego co. Textilis pictura, [...] Segmentum, [...] Plumatum [...]. Kn 220.
  • – Háftuię/ Plumo [...]. vide Wyszywam & Háftowány. Kn 221.
  • – Papucie złotem haftowane. ArchRadziw 1638 140, 3.
  • – Srebrnych Rządow, Rządzikow, y śiedzeń háftowánych, lubo tásiem iedwabnych, okrom gołego rzemieniá, tákże ná sukniách błátu, okrom sukná, álbo futer drogich [...] niech się nie godzi [...] záżywać. FredKon 13.
  • – Kiedy widzieli dostatki Srebra, złota Suknie Bogate Haftowane rzeczy rozne wymyslne specyały y Bogate z Dobyczy serce się im kraiało. PasPam 276.
  • – Ucieka iedęn Naslicznym koniu rząd bogaty złocisty Husarską modą suknie iedwabne kołpak hawtowany bogaty. PasPam 97.
  • – Nasiało się tedy po wszystliey Polszcze rzeczy Tureckich, Owych Hawtowanych rzeczy Slicznych. PasPam .