Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PAŚĆ I

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1632
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  paść
czas przeszły
lp m 3. os.   padł
ż 3. os.   padła
n 3. os.   padło
lm mos 1. os.   padliśmy
3. os.   padli
czas zaprzeszły
lm mos 3. os.   byli padli
czas przyszły prosty
lp 3. os.   padnie
lm 3. os.   padną
Znaczenia
1. »przewrócić się«
  • – Ow chce się trochę umknąc A Sokolnicki Porucznik iak uderzy obuchęm w kark padł na ziemię. PasPam 185.
  • – Kiedy natę Woynę wyiezdzał [Rakoczy] pozegnawszy się z Matką wsiadł na konia, woczach iey padł kon pod nim. PasPam 52v.
  • – Sternik wypadł na Bulwark a my wszyscy padlismy na Bok w [...] owę Barkę prawie pełną wody. PasPam 67.
Związki frazeologiczne

  • paść za kimś głową:
  • »upadać głowa w czyimś kierunku«
    • ~ Trup wszystek padł za nimi głową co zawsze Woięnnicy sądzą za znak zwycięstwa. PasPam 93.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • ~ Pánom się wszystko powodzi. Pánom záwszé kostká dobrzé pádnié. KnAd 815.
2. »być rannym, zabitym«
  • – Iuz prawie w chodzą do Sklepu za tu dadzą ognia w kupę padło ich Sześć drudzy w nogi w dziedziniec. PasPam 59v.
  • – Ossumarowiew nogi do Szykow. My tez po nich wparowalismy ich Siekąc az miedzy samo woysko ich padło tedy na placu zpołowa. PasPam 95.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • na miejscu paść:
  • »zginąć, umrzeć natychmiast«
    • ~ Gdy by byli y wszyscy na mieysc[u] padli to bym się tego nie lękał. PasPam 182.
  • trup na trupie padł:
    • ~ Lud gęsto bardzo stał y tak zginął że trup na trupie padł. PasPam 97v.
  • paść trupem:
    • ~ Jeżeli za taką naszą akcję gdzie tak wiele zacnej trupem padło szlachty, powinniśmy odpadać od koni, a potem być pośmiewiskiem? SobJListy 529.
Związki frazeologiczne

  • jeden na drugim paść:
  • »zginąć«
    • – Choc by miał paść ieden na drugim A niewyiadę. PasPam 169.
3. »zlecieć«
  • – Co raz to strzała okrutna iako powerek padnie miedzy nas czasęm wszeregi czasem tez przed szeregi. PasPam 106.
  • – Kruk nade psy lata czasęm tez padnie na charcie y tak się powozi. PasPam 256v.
  • – Przelęknąwszy się [kuropatwy] lada czego to padną y namorzu y utonie. PasPam 55.
Związki frazeologiczne

  • upaść do nóg (sz. zm.):
  • »paść itp. wyrażając przy tym szacunek lub prośbę«
    • ~ Porwę się chcąc mu do Nog upaść. PasPam 279v.
4.  przen.  »o nieszczęściach; przytrafić się«
  • – Przepisać to trzeba infelicitati temporis [nieszcześliwosci czasów obecnych] że takie zadania Ludzkiego padło na W SCi rozumienie. PasPam 142.
  • – Gdy by non intanta paucitate [nie w tak malej liczbie] a to Woysko było mogła by była niepaść na tetam [choragwie] taka klęska. PasPam 217.
5. »trafić, napotkać«
  • – Zołnierze zas nieborzęnta usychali słuchaiąc koronnych Rellacyią im czyniących iako im Bog pobłogosławił tak szczęsliwem zwycięstwem iako pad[l]i na dobry byt y obfitość wszystkiego w obozach Tureckich. PasPam 276.
Związki frazeologiczne

  • na ząb komuś coś nie padło:
  • »było czegoś za mało«
    • ~ Ugotowali mi iakiś Garmatki garnuszek mały na ząb mi to niepadło. PasPam 280.
Odsyłacze

PAŚĆ II

czas. ndk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  paść
czas teraźniejszy
lm 3. os.   pasą
czas przeszły
lm mos 1. os.   paśliśmy
3. os.   paśli
Znaczenia
»karmić zwierzęta na pastwisku«
  • – Woiewoda mowi [...] A to maią się dobrze konie pasą apowoli idą. PasPam 158v.
  • – Nadednięm Stanąłęm pod Bełzycami w brzegu Lassa y ze by koniom trochę odpocząc tak w rękach trzymaiąc paslismy konie. PasPam 236.
  • – Wolałbym paść Swynie nizeli z Pospolitego Ruszenia kommoderowanych prowadzić na Podiazd. PasPam 238.