Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PAŚĆ I

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1632
Formy gramatyczne
paść  
lp m 3. os. padł  
ż 3. os. padła  
n 3. os. padło  
lm mos 1. os. padliśmy  
3. os. padli  
lm mos 3. os. byli padli  
lp 3. os. padnie  
lm 3. os. padną  
Znaczenia
1. »przewrócić się«
  • – Ow chce się trochę umknąc A Sokolnicki Porucznik iak uderzy obuchęm w kark padł na ziemię. PasPam 185.
  • – Kiedy natę Woynę wyiezdzał [Rakoczy] pozegnawszy się z Matką wsiadł na konia, woczach iey padł kon pod nim. PasPam 52v.
  • – Sternik wypadł na Bulwark a my wszyscy padlismy na Bok w [...] owę Barkę prawie pełną wody. PasPam 67.
Związki frazeologiczne

  • paść za kimś głową:
  • »upadać głowa w czyimś kierunku«
    • ~ Trup wszystek padł za nimi głową co zawsze Woięnnicy sądzą za znak zwycięstwa. PasPam 93.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • ~ Pánom się wszystko powodzi. Pánom záwszé kostká dobrzé pádnié. KnAd 815.
2. »być rannym, zabitym«
  • – Iuz prawie w chodzą do Sklepu za tu dadzą ognia w kupę padło ich Sześć drudzy w nogi w dziedziniec. PasPam 59v.
  • – Ossumarowiew nogi do Szykow. My tez po nich wparowalismy ich Siekąc az miedzy samo woysko ich padło tedy na placu zpołowa. PasPam 95.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • na miejscu paść:
  • »zginąć, umrzeć natychmiast«
    • ~ Gdy by byli y wszyscy na mieysc[u] padli to bym się tego nie lękał. PasPam 182.
  • trup na trupie padł:
    • ~ Lud gęsto bardzo stał y tak zginął że trup na trupie padł. PasPam 97v.
  • paść trupem:
    • ~ Jeżeli za taką naszą akcję gdzie tak wiele zacnej trupem padło szlachty, powinniśmy odpadać od koni, a potem być pośmiewiskiem? SobJListy 529.
Związki frazeologiczne

  • jeden na drugim paść:
  • »zginąć«
    • – Choc by miał paść ieden na drugim A niewyiadę. PasPam 169.
3. »zlecieć«
  • – Co raz to strzała okrutna iako powerek padnie miedzy nas czasęm wszeregi czasem tez przed szeregi. PasPam 106.
  • – Kruk nade psy lata czasęm tez padnie na charcie y tak się powozi. PasPam 256v.
  • – Przelęknąwszy się [kuropatwy] lada czego to padną y namorzu y utonie. PasPam 55.
Związki frazeologiczne

  • upaść do nóg (sz. zm.):
  • »paść itp. wyrażając przy tym szacunek lub prośbę«
    • ~ Porwę się chcąc mu do Nog upaść. PasPam 279v.
4. przen.  »o nieszczęściach; przytrafić się«
  • – Przepisać to trzeba infelicitati temporis [nieszcześliwosci czasów obecnych] że takie zadania Ludzkiego padło na W SCi rozumienie. PasPam 142.
  • – Gdy by non intanta paucitate [nie w tak malej liczbie] a to Woysko było mogła by była niepaść na tetam [choragwie] taka klęska. PasPam 217.
5. »trafić, napotkać«
  • – Zołnierze zas nieborzęnta usychali słuchaiąc koronnych Rellacyią im czyniących iako im Bog pobłogosławił tak szczęsliwem zwycięstwem iako pad[l]i na dobry byt y obfitość wszystkiego w obozach Tureckich. PasPam 276.
Związki frazeologiczne

  • na ząb komuś coś nie padło:
  • »było czegoś za mało«
    • ~ Ugotowali mi iakiś Garmatki garnuszek mały na ząb mi to niepadło. PasPam 280.
Odsyłacze

PAŚĆ II

czas. ndk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
paść  
lm 3. os. pasą  
lm mos 1. os. paśliśmy  
3. os. paśli  
Znaczenia
»karmić zwierzęta na pastwisku«
  • – Woiewoda mowi [...] A to maią się dobrze konie pasą apowoli idą. PasPam 158v.
  • – Nadednięm Stanąłęm pod Bełzycami w brzegu Lassa y ze by koniom trochę odpocząc tak w rękach trzymaiąc paslismy konie. PasPam 236.
  • – Wolałbym paść Swynie nizeli z Pospolitego Ruszenia kommoderowanych prowadzić na Podiazd. PasPam 238.