POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło CHŁOPIE drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło CHŁOPIECZEK
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 24.03.2011
CHŁOPIEC rzecz. m
Warianty fonetyczne: CHŁOPIEC, CHŁOPIECZ

Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1620
Formy gramatyczne:
M.chłopiecz || chłopiec
D.chłopcza || chłopca
C.chłopcu
chłopcowi
B.chłopcza || chłopca
N.chłopcem || chłopczem
Ms.chłopcu
W.chłopcze
chłopiec
M.chłopczy || chłopcy
D.chłopczów || chłopców
C.chłopcom
B.chłopczów || chłopców
chłopce
N.chłopcami
chłopcy
W.chłopcy
1. »dziecko płci męskiej, młodzik, wyrostek. który wyszedł z okresu dziecięctwa, a nie jest jeszcze mężczyzną; płód płci męskiej, syn«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. chłopiec szkolny (sz. zm.):
  • – Xiądz Hieromin [!] Szadkowski [...] fundował Złotych Nro 20. Polskich Na Wyderkaff na Szuknię iednego Vbogiego Skolnego Chłopcza w Skole Zywieckiey Vczącego się. KomonDziej 138v.
  • – W Dzien Zaduszny Chłopczy Skolni z Krzyzykami Ołtarze w Kosciele obchodzili. KomonDziej 16v.
2. »giermek, pachołek, paź, posłaniec, sługa«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. chłopiec biesagowy (sz. zm.):
  • – A ma przytem myśliwiec biczem, który ma mieć nakształt woźniczego, po krzakach chlastać i koniem je wykręcać, jako i ów bakałarz co nad nim jeździ, i biesagowy chłopiec. OstrorMyślTur 50.
  • – Wytrąbże je [psy] z lasa. A wtenczas trzeba trąbić powłokiem, co najdłuższym tonem. Jeśli się nie możesz którego dotrąbić, podeślijże chłopca biesagowego, ba i którego szczwacza. OstrorMyślTur 52.
troj. chłopiec kuchenny:
troj. chłopiec domowy:
troj. chłopiec izdebny:
troj. chłopiec krawczyk:
troj. chłopiec ratajczyk:
troj. chłopiec służebny:
troj. wozowy chłopiec:
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Kto się opsá y o chłopcá nie weźmie/ nieweźmie się y ożonę. RysProv VII, 6.
3. ekspr. »mężczyzna, żołnierz, towarzysz«:
4. »figura przedstawiająca dziecko płci męskiej, młodzika, wyrostka«:
1 a. 2:
#
Patrz chłop, chłopczak, *chłopczę, chłopczyk, chłopczyna, chłopczysko, chłopeczek, chłopiąteczko, chłopiątko, chłopię, chłopięcina.
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)