POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło TRWOGA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło TRWOŻYĆ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 10.06.2012
GARNIEC rzecz. m
Warianty fonetyczne: GARNIEC, GARNEC
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
M.garnec || garniec
D.garca || garnca
C.garcowi
B.garniec
N.garcem
Ms.garcu || garncu
M.garnce || garce
D.garcy || garncy
garnców
B.garce || garnce
N.garncy
Ms.garcach || garncach
M.garca || garnca
1. »duży garnek, gar«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. garniec na nogach:
  • Gárnéc ná nogách/ Chytropus [...] Tripes olla. Kn 186.
  • garniec na nogach. Koch-Topf mit Füssen. marmite. T III 364.
troj. garniec żelazny:
  • garniec żelazny. eiserner Topf. houle. T III 364.
troj. garniec miedziany:
  • Gárnéc miédziány/ ábo kociéł do wárzenia. Cacabus stanneus. [...] Cacabus argenteus [...] Cucuma. [...]. Kn 186.
troj. garniec trzewiowy:
  • Garnéc trzéwowy/ stálowy/ do drobék bydlęcych. Zema, ae. Trebellio, Seruio i. cacabus [...]. Aula ahenea [...]. Kn 186.
troj. garniec gorzałczany:
  • – W kuchni garniec gorzałczany z pokrywką, rurnicą [...] alembik z rurniczką o jednej rurce. InwKal I I, 198-199.
troj. garniec stalowy:
  • Garnéc trzéwowy/ stálowy/ do drobék bydlęcych. Zema, ae. Trebellio, Seruio i. cacabus [...]. Aula ahenea [...]. Kn 186.
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. jako w garcu: »zamęt, zamieszanie«
  • – A tu iako w garcu iuz się samo Corpus potyka. Litwa na lewym skrzydle tak że nieproznuią. PasPam 95.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • (wariant I):
    Vderz w gárnéc dźwięk go wyda. KnAd 1161.
  • (wariant II):
    Uderz w garniec dźwięk go wyda. an der Rede erkennet man einen Narren. on connoit les foux aux paroles & les ânes aux oreilles; au parler le bon cerveau. T III 364.
przys.
  • Kocioł gárncowi przygania. KnAd 1031.
przys. od przysł.: Przyganiał kocioł garncowi, a sam smoli.
  • (wariant I):
    ~ Tak kocioł garcowi Przygania i dojmuje, balbierz – balbierzowi. ŻałRokLub 159.
  • (wariant II):
    ~ [...] życzyłbym, żeby kocieł gárcowi w tey mierze nie przygániał, gdy obay smolą. BystrzPol M br.
przen. przenośnie:
  • – Cóż jest głowa? gęstego pełen garniec błota [...] Oczy? bańki łez, które rzewnym płaczem cedzą, Ledwie się o frasunku od serca dowiedzą. PotFrasz4Kuk I 407
2. »miara objętości«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. garniec francuski:
  • – garniec wody waży funtow 7¼, a garniec Francuski albo poł 8. funtow. T III 364.
troj. pół garnca:
  • poł garca. halber Topf. pinte. T III 364.
3. »doniczka«:
Autor: WG
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)