POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BIESAŻKI drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BIESIADKA
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 08.05.2016
BIESIADA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: BIESIADA, *BIESIEDA
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
M.biesiada
D.biesiady
C.biesiedzie
B.biesiadę
N.biesiadą
Ms.biesiedzie || biesiadzie
M.biesiady
D.biesiad
B.biesiady
N.biesiadami
Ms.biesiadach
1. »uczta, przyjęcie, hałaśliwa zabawa, hulanka«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. zażyć biesiady (sz. zm.); zażywać biesiady; odprawować biesiady; stroić biesiady: »biesiadować, ucztować; biesiadować, ucztować; biesiadować, ucztować; biesiadować, ucztować«
  • ~ Choćbym też chciała wyniść miedzy was, sąsiadki, Biesiady trochę zażyć, póki człowiek gładki. SejmBiałBad 65.
  • ~ Jeżeli przyjacielskiej chciał [Dardańczyk] zażyć biesiady, Poszedł w pląsy z Heleną, a dzikie dryjady Jedne przed nim skakały, Drugie na multankach grały. ZimSRoks 29.
  • ~ Miasto - na to patrzając - rozmaicie wroży: Czyli rajca ow komuś dalekiej podroży Z małżonką swą pomaga, niedaleki czyli Na spacyer odjeżdża przy wesołej chwili Za miasto, gdzie pieszczone dziardyny i sady - Tam zażyć chcąc deboszu i miłej biesiady, Gdzie smakowite frukty, sadzone kwatery Z bukszpanu, z bluszczu - człeku doda[wa]ją cery. KorczWiz 100.
  • ~ Apollo biesiad, żartów Dyjannna zażywa. Wesoła myśl nie bywa nigdy zazdrośliwa... SzymSiel 75.
  • ~ Nákoniec y kto krotofile/ y biesiády/ y tego świátá zabaw záżywa/ áby w nich nie vtapiał sercá swoiego/ ále chwaląc Páná Bogá zá iego dáry/ ták tego vżywał/ iáko rzeczy ná vżywánie ludzkie stworzoney. StarKaz 641.
  • ~ Iakosz maiąc się dobrze y s konmi podroznemi przes całe trzy dni zazywałem dobrey biesiady z dobremi ludzmi y zacnemi damami. PoczOdlPam 86.
  • ~ [marg.] Po smierci ie[go] [Chrobrego] rok cały w załobie Męzowie y niewiasty Polskie chodziły biesiad zadnych nie zazywali. DrobOpow 135.
  • ~ W niem [lesie] się z odległych kráiow czárownice Schodzą/ z nocnemi swemi miłośniki: [...] Przy dźwięku nocney piekielney muzyki Swe odpráwuią przeklęte biesiády/ Y niepobożne tańce/ y obiády. TasKochGoff 331.
  • ~ Poprzestałem-ci powszedniej roboty, Alem się puścił na większe niecnoty: Wtenczas i tańce, i tłustsze obiady Odprawowałem, zbytki i biesiady, Jakby ten dzień był od roboty pusty Dlatego, abym miał czas do rozpusty. MorszAUtwKuk 222.
  • ~ Mowi ociec do syná w Komedyey v ktoregoś Poety. O synu/ ze złymi ludźmi niechcę ábyś się miał ná drodze potykáć: A my zniemi biesiády stroić, czty ná nie spráwowáć/ im vsługowáć/ y ich chłopom y szkápom się wyrządzać mamy? StarPopr 111.
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • (wariant I):
    Bogátégo pokutá/ vbogiégo biésiádá. KnAd 34.
  • (wariant II):
    Pokutá Bogátego Ubogiego Biesiáda. ErnHand 145.
przys.
  • (wariant I):
    Zadna biesiádá nie może być bez błazná. RysProv XVIII,1.
  • (wariant II):
    Biésiádá rzadka béz iakiégo błazná. KnAd 24.
przys.
  • Gdzie gości gromádá/ niesmáczna biesiádá. KnAd 240.
przen. przenośnie:
  • – Liturgia świętą támże w Cerkwi Ofiárowánia Pánny Przeczystey odpráwi [...] po biesiádzie tey/ poczyna Jásnie Przenawielebnieyszy Je[go] Mść Ociec METROPOLIT/ ták iák pierwey exorcisowáć Czártá przeklętego. KalCuda 299-300
2. »rozmowa, dysputa, pogawędka«:
1. a. 2:
Autorka: DA
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)