POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło BLIOKHAUS drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło BLISKO
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 14.06.2016
BLISKI przym.
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
lpM.mbliski
żbliska
nbliskie
D.mbliskiego
żbliskiej
nbliskiego
C.mbliskiemu
żbliskiej
nbliskiemu
B.mżywbliskiego
nżywbliski
żbliską
nbliskie
N.mbliskim
bliskiem
żbliską
nbliskim
Ms.mbliskim
bliskiem
żbliskiej
nbliskim
bliskiem
W.nbliskie
lmM.mosbliscy
nmosbliskie
D.bliskich
C.bliskim
B.mosbliskich
nmosbliskie
N.bliskimi
lpM.mbliższy
żbliższa
D.mbliższego
żbliższej
nbliższego
B.mżywbliższego
nżywbliższy
żbliższą
nbliższe
N.mbliższym
bliższem
żbliższą
Ms.mbliższym
lmM.mosbliżsi
nmosbliższe
D.bliższych
C.bliższym
B.mosbliższych
nmosbliższe
N.bliższymi
bliższemi
lpM.mnajbliższy
nabliższy
żnajbliższa
nabliższa
nnajbliższe
nabliższe
D.mnajbliższego
nabliższego
żnajbliższej
nabliższej
B.mżywnajbliższego
nabliższego
żnajbliższą
nabliższą
Ms.żnajbliższej
nabliższej
lmM.mosnajbliżsi
D.najbliższych
N.najbliższymi
nabliższymi
Ms.najbliższych
lpD.m albo nbliska
C.m albo nblisku
1. »o przestrzeni«
a) »znajdujący się w niewielkiej odległości, niedaleki, sąsiedni, okoliczny«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bliski sąsiad:
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • (wariant I):
    Lepszy sąsiád bliski/ niźli Brát dáleki. RysProv E2.
  • (wariant II):
    – Przyjacielá twego/ y przyjacielá Ojcá twego/ nie opuszczaj: á do domu brátá twego nie wchodź w dzień utrapienia twego. Bo lepszy sąsiad bliski/ niż brát dáleki. BG Prz 27, 10.
przys. od przysł.: Bliższa ciału koszula.
  • (wariant I):
    Bliższa koszulá niż kábat. RysProv I, 5.
  • (wariant II):
    Bliższa koszulá niż kaftan. KnAd 26.
  • (wariant III):
    – Koszulá bliższa niż Káftan. ErnHand 459.
przys.
  • – Kto bliski Kościołá/ ten ostátni do kościołá. RysProv VII, 9.
przys.
  • Dálékie rzéczy vpátruiemy/ á bliskich nié widziemy. KnAd 141.
b) zwykle w st. wyższym »krótki«:
2. »o czasie«
a) »w niedalekim odstępie czasowym«:
b) »mający wkrótce nastąpić«:
c) »niedawny, niedawno miniony«:
3. »o relacji pokrewieństwa«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bliski krewny; bliski pokrewny:
troj. bliskie pokrewieństwo:
4. »ściśle z kimś związany uczuciami, poglądami; także będący wyrazem takiego związku: serdeczny, miły«:
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Bliszszy sobie káżdy niż drugiemu. KnAd 26.
5. »o stosunku prawnym«
a) »mający pierwszeństwo dziedziczenia«:
b) »mający prawo pierwokupu, pierwszeństwo otrzymania prebendy lub dzierżawy«:
6. »podobny«:
7. »uważny, spostrzegawczy, bystry«

Z BLISKA
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»w niewielkiej odległości«:
  • BirkNiedz 33.
  • – Ujrzę go/ ále nie teraz: oglądam go/ ále nie z bliská: wynidzie gwiazdá z Jákobá/ y powstánie laská z Jzráelá/ y pobije Książętá Moábskie/ y wytráci wszystkie Syny Setowe. BG Lb 24, 17.
  • MerkPol 87.
  • – Lecz to pewnieysza, ze ia tęn Łep tobie Vtnę, Kasz zaras trumnę robic sobie W tym się Szermierską pod Kogoś szańczuie Sztuką, y rozne sztychy wynayduie, To Kroku umknie, to wnet znowu z bliska, Rapir do Koła pioronowy ciska. OblJasGór 162v.
  • PotFraszBrück II 207.

PO BLISKU
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
»blisko, w pobliżu, w sąsiedztwie«:
  • – Nie było w tej mierze [w kwestii znajomości realiów życia w Ingolstadzie] bieglejszych i po blisku mięszkających niemieckich grafów baronów. ŁugowPodr 206.
  • – APTEKA DOMOWA To iest sposoby robienia osobliwszych lekarstw, ktore każdy w domu łatwo sobie zrobić może zwłaszcza gdy Apteki po blisku niemasz. VadeMed 257.
Autorzy: EM-P, WG
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)