POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło HALDZBANT drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło HALFARZ
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 14.07.2016
ALEMBIK rzecz. m
Warianty fonetyczne: ALEMBIK, ALAMBIK, *HALEMBIK
Słowniki: SXVI (alembik), Kn (alambik), T III (alambik, alembik), L (alambik, alembik; XVII-XVIII), SWil (alembik), SW (alambik, alembik), SJP (alembik) notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
M.alembik || alambik
D.alembika
alembiku
B.alembik
N.alembikiem
Ms.alembiku
D.alembików || alambików || halembików
B.alembiki
Ms.alembikach
Etymologia:
śr. łac. alambicum, z arab.
1. »naczynie, aparat do destylacji«:
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. z alembiku palić (coś):
fraz. przepalić (coś) przez alembik (sz. zm.) || przepalić coś w alembiku:
  • – Napoy zwyczáyny ma bydź Mleko Owcze, álbo Ośle, álbo wodá z drzewá Brzozowego [...] lubo samá przez się przewarzána, lubo przez alembik przepalona. PromMed 17.
  • – Weś Cynámonu [...] przepal przez álembik wolnym ogniem. CompMed 633-634.
  • – Weźmi kwiecia y liścia Bzowego, posiekáy, náley wodą y przepal przez álembik, do przepaloney wodki włoż znowu świeżego liścia. VadeMed 55.
  • – [...] przepal w Alembiku 4. Garce tey Wodki przy wolnym ogniu. BeimJelMed 392.
fraz. z alembiku wypalić:
fraz. przepuszczać coś w alembiku || przepuszczać przez alembik:
  • ~ Trzeci raz może doświadczyć tey wody przepuszczaiąc onę álbo distilluiąc w Alembiku. SykstCiepl 76.
  • ~ Distiller des herbes, V. act. (En tirer le suc à l'alembic.) Succos herbarum subjectis ignibus exprimere. DYSTYLOWAC przepuszczać [...] przez alembik. DanKolaDyk I, 475.
fraz. przepuszczanie czegoś przez alembik: »destylowanie, destylacja czego«
fraz. alembikiem wyciągać coś z czegoś || wyciągać (coś z czegoś) przez alembik: »destylować, przedestylować co«
przen. przenośnie:
  • – Coż to jest, wieczny serc naszych chimiku, Że nic radości ten płacz nie przeszkadza, Z jednegoż cieką też łzy alembiku. LubSTobPol 163
  • – Tak i ten [płomień miłości], co mię tak bezmiernie piecze, Wtenczas mi zniknie i wtenczas uciecze, Kiedy strawiwszy me wszytkie wilgości, Pośle do grobu z alembika kości. MorszAUtwKuk 183
2. »płynna substancja, olejek leczniczy, wódka, otrzymywana w wyniku destylacji czego w alembiku; wyciąg«:
Autorka: BR-K
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)