POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło AARON drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ABABEŃSKI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 10.03.2017
*AARONOWY, *AARONÓW przym. od AARON
Warianty fonetyczne: *AARONOWY || *AARONÓW, *ARONOWY
Słowniki: SXVI (Aaronów), T III (aronowa broda), L (XVII-XVIII), SWil, SW notują
Słowniki: SStp, Kn, SJP nie notują
Formy gramatyczne:
lpM.żAronowa || Aaronowa
D.mAronowego
żAronowej || Aaronowej
Aronowy
nAaronowego
C.mAaronowemu
B.żAaronową
N.żAronową
W.mAaronowy
lmM.mosAaronowi
D.Aaronowych
C.Aaronowym
Ms.Aaronowych
lpB.żAaronowę
W.mAaronow
bibl. »należący do Aarona, stworzony przez Aarona, właściwy Aaronowi, związany z Aronem«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. bibl. Aaronowa laska (sz. zm.); rózga Aaronowa; różdżka Aaronowa: »laska rodu Lewi, która cudownie zakwitła na znak, że Aaron ma zostać arcykapłanem«
  • Aaronowá laska zákwitła/ Pięknym owocem sámá wynikłá. ŻabSymf E2b.
  • – To gdy Mojżesz mowił do Synow Izráelskich/ oddáły mu wszystkie Książętá ich laski swoje/ káżde Książę laskę z domu Ojcá swego/ dwánaście lask/ á laská Aáronowá/ byłá miedzy laskámi ich. BG Lb 17, 6.
  • – A gdy názájutrz przyszedł Mojżesz do Namiotu świádectwá/ oto się zázieleniáłá laská Aáronowá/ z domu Lewiego/ y wypuściłá listki/ y wydáłá kwiát/ y zrodziłá dojrzáłe migdały. BG Lb 17, 8.
  • – I porzucił káżdy laskę swą/ á obrociły się w węże: ále pożárłá laská Aáronowá laski ich [czarowników egipskich]. BG Wj 7, 12.
  • – A zá drugą zasłoną był przybytek/ ktory zwano Swiątnicą naświętszą: Májąc złotą kádzilnicę/ y skrzynię przymierza zewsząd złotem powleczoną w ktorey było wiádro złote/ májące w sobie Mánnę y laskę Aáronowę, ktora byłá zákwitnęłá/ y Tablice Przymierza. BG Hbr 9, 3-4.
  • – A te Vasa o ktorych piszą Historycy tylko było substytuowane adinstar Arki przymierza, adinstar Tabularum Teſtimonij, y nakſztałt Rozgi Aaronowey formowane, ponieważ nulla o nich w Pismie S. post Restaurationem Templi mentio Co zaś Teolog Pańſki Apoc: cap: 11. o Arce temi wspomina słowy [...]. ChmielAteny I 117.
  • – Tu głowne są Relikwie: Laska cudotworna Moyżeszowa, Rozga Aaronowá: W Podziemney Kaplicy jest Stoł kwádrzasty ná ktorym Zbawiciel nász ostatnią iadł Wieczerzę y Nayśw: postanowił Sakrament od S. Heleny przysłany. ChmielAteny II 110-111.
  • – Była w tey Częsci Swiętego mieysca Faederis Arca, albo Skrzynia Przymierzá z drzewá nie gniiącego Setim ieſzcze ná puſzczy od Moyżeſzá zrobioná. Exodi 25. złotemi blachami ab intra & extra okrytá, zámykaiąca dwie Táblice Moyżeszowe z Przykázaniem Bożym, skrzynkę złotą z Mánną z Niebá padaiącą Rozgę Aaránową[!] y Xięgę Deutoronomium, to iest krotkie zebránie Práwa Boskiego y Explikacye: ktorá Arká tu konserwowáła się lat koło 430. ChmielAteny II 550.
  • – A miánowicie/ Gdy mowi/ przyszli synowie Izráelscy ná pustynią Syn/ y stali obozem w Kádes/ á potrzebowáli wody/ spiknęli sie przećiwko Aaronowi y Moyżeszowi/ y sedycią uczyniwszy/ poczęli mowić do nich/ czemuście lud Boży wywiedli ná pusczą/ ábysmy y sámi/ y bydło násze poginęło: Czemuśćie nas wywiedli z Egiptu/ y przyprowádźiliśćie tu ná to mieysce wzbyt złe ná ktorym śiać nie może/ y fig nie rodźi etc. nád to áni wody ma etc. BreyWargPereg 9 nlb.
troj. bibl. nasienie Aaronowe:
  • – Ktobykolwiek z nasienia Aáronowego był trędowátym/ álbo płynienie nasienia cierpiącym/ rzeczy poświęconych jeść nie będzie/ pokiby się nie oczyścił: tákże ktoby się dotknął jákiey nieczystości ciáłá zmárłego/ álbo tego, zktoregoby płynęło nasienie złączęnia. BG Kpł 22, 4.
troj. bibl. dom Aaronowy || dom Aaronów: »kapłani«
  • Domie Aáronow/ dufajcie w PAnu: on jest pomocnikiem y tarczą ich. BG Ps CXV, 10.
  • – PAN będzie pámiętał ná nas/ będzie błogosłáwił: będzie błogosłáwił domowi Izráelskiemu/ będzie błogosłáwił domowi Aáronowemu. BG Ps CXV, 12.
  • – Rzecz teraz domie Aáronowy/ że ná wieki miłosierdzie jego. BG Ps CXVIII, 3.
troj. bibl. syn Aaronowy: »kapłan«
  • – Ale my jesteśmy PANá, Bogá nászego/ y nie opuścilismy go: á Kápłani/ ktorzy służą PANU/ są Synowie Aáronowi/ y Lewitowie/ ktorzy pilnują urzędu swego. BG 2Krn 13, 10.
  • – I stánęli przeciw Uzyaszowi Krolowi/ á mowili mu: Nie twojá to rzecz Uzyaszu kádzić PANU/ ale Kápłanow [...] Synow Aáronowych/ ktorzy są poświęceni/ áby kádzili. Wynidźże z Świątnice: ábowiemeś wystąpił/ á nie będzieć to ku sławie przed PANEM Bogiem. BG 2Krn 26, 18.
  • – Y przywiedziono mu cielców siedm/ y báránow siedm/ i báránków siedm/ i kozłow siedm/ na ofiarę zá grzech/ zá krolestwo/ y zá świątnicę/ y zá Judę/ á rozkazał Synom Aáronowym kápłanom/ áby ofiárowáli ná Ołtarzu Páńskim. BG 2Krn 29, 21.
  • Synom tákże Aáronowym Kápłanom ná polách przedmiejskich miast ich/ po wszystkich mieściech/ ci mężowie/ ktorzy z imienia miánowani są/ oddawáli działy/ káżdemu mężczyznie z Kápłanow/ y każdemu urodzonemu z Lewitow. BG 2Krn 31, 19.
  • – Potym też nágotowáli sobie y Kápłanom: Bo Kápłani Synowie Aaronowi/ około cáłopalenia y tłustości zabawieni byli áż do nocy. Przetoż Lewitowie gotowáli sobie/ y Kápłanom Synom Aáronowym. BG 2Krn 35, 14.
troj. bibl. córka Aaronowa: »kobieta z rodu Aarona, Żydówka?«
  • – Był zá dni Herodá Krolá Judskiego Kápłan niektory/ imieniem Zácháryasz/ z przemiány Abiaszowey: á żoná jego byłá z Corek Aáronowych/ ktorej imię było Elżbietá. BG Łk 1, 5.
troj. bot. Aaronowa broda: »roślina z rodziny obrazkowatych, rosnąca w Europie i Azji zachodniej, obrazki; Arum, Aron«
  • – Wodna wesz korzeń ma iáko u trzciny/ członkowáty ábo kolankowáty/ długi od ktorych członkow wiele pochodzi korzonkow ozdobnych cienkich y długich/ iako y od Obrazkow ábo Aronowey brody/ o ktorey trochę niżey. SyrZiel 628.
  • – Obrazki/ Aronowá brodá/ ábo Wielezłego. SyrZiel 631.
  • – Zowią [to ziele] drudzy Aronową brodą dla rozłożenia ich [liści] ślicznego ná kształt brody rozłożystey/ á długiey. SyrZiel 634.
  • – Obrazki/ Obraski/ Aronowa brodá/ Diablik/ Wężownik biały. Aron, vel Arum. n. et Aros [...] Aris [...] Calix [...]. Kn 575.
  • Aronis, Ari. Aron/ Pfaffenpink/ Deutscher Ingwer. [Korzeń] Aronowy brody. GuldOn 27.
  • – Weś korzenia wężowniku, korzenia kozi álbo Aronowey brody, Rad. Aaronis zwáney [...] po ośmi łotow. CompMed 464.
  • – Weźmi [...] Korżenia Aronowey Brody, (Radix Aronis) [...] ćwierć łota. BeimJelMed 428-429.
  • – Korżen Aronowey brody w przod w otcie zmacerowany być powinien. BeimJelMed 484.
troj. bot. bródka Aaronowa (sz. zm.): »obrazki, rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych«
  • – Weźmi Brodki Aronowey alias Radices Aronis [...] 2 Łoty. BeimJelMed 558.
  • – Weźmi [...] Lukrecyi, Łot 1. Korzenia Aronowey Brodki Połłota. BeimJelMed 575.
troj. bot. korzeń Aaronowy:
  • – Wziąć soku Ruciánego/ Piołynowego/ po sześcidziesiąt y czterech łotách/ ábo łyżek/ octu winnego ośm łotow/ Goryczkowego korzenia/ korzenia Kurzego zielá/ korzenia Dyáblikowego ábo Aronowego/ iágod Jáłowcowych po dwá łoty/ wszystko to zhrubá przetlukszy. SyrZiel 544.
Autor: WG
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)