POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło POLSKA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło POLSZCZYZNA
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 12.10.2017
POLSKI przym. od *POLSKA

Najwcześniejsze poświadczenie: 0
Formy gramatyczne:
lpM.mpolski
żpolska
npolskie
D.żpolskiej || polski
npolskiego
C.mpolskiemu
żpolskiej
B.mżywpolskiego
żpolską
npolskie
N.mpolskim || polskiem
żpolską
Ms.mpolskim
żpolskiej
npolskim
lmM.nmospolskie
D.polskich
C.polskim
B.mospolskich
nmospolskie
Ms.polskich
lpC.mpolsku
1. »charakterystyczny dla Polski, odnoszący się do Polski, występujący w Polsce, związany z Polską«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. architekt polski:
troj. autorament polski (sz. zm.):
  • – Nieuchodzą skrupułu Officyerowie Cudzoziemskiego Autoramentu co y Polskiego. JabłSkrup 95.
  • – [...] Posłowie ná Seym Pacificationis od Woyska Koronnego ná Kole Generalnym we Lwowie [...] obrani Z Authoramentu Polskiego. GazPol 1735/61, 2 nlb..
troj. balsam polski:
troj. polski [bankiet]:
troj. polska Bellona:
troj. Biblia polska (sz. zm.):
  • – A czemuż to D. Lutherus w Niemieckiey Biblijey śmiał te położyć słowá: [...] Máją kosztowne trzewiki ná nogách swoich. A w stárey Biblijey Polskiey te się słowá naydują: Trzewiczkámi skrzypájąc. GdacPrzyd 17.
  • – Co się tknie nowey Biblijey Polskiey we Gdańsku y Amsterdámie wydrukowáney/ w tej się zgołacz nie wspomináją trzewiki; jákoć y in Bibliis Tremellii o tym głucho. GdacPrzyd 18.
  • – A gdy jeszcze dáley Prorok S. onym Dármopyszkom Syońskim grozi [...] Dnia onego (są słowá w starey Biblijey Polskiey) y w Biblijey Wuykowey/ Odeymie Pan ochędostwa trzewikow: Tedy zásię Tremmellius, Piscator, y nowa Biblija Polska żadney wzmianki nie czynią. GdacPrzyd 20.
  • – Opráwiam (wiążę) polską Biblią. ErnHand 193.
troj. boty polskie || buty polskie:
troj. charcica królikowata polska:
troj. polski język:
troj. królestwo Polskie:
  • – To królestwo polskie jest równe i sposobne do agrykultury. AquaPrax 430.
  • – Za Panowania naszego mimo wolną Elekcyią na królestwo Polskie nikogo quoquo modo wsadzac nie dopusciemy. y owszem przeciwko temu ktory by tego attentowac wazył się Contra Hostem Patriae procedemus. PasPam 213v-214.
  • – Pierwsza albowiem była i najpotężniejsza wszystkich panów Kondeusza Francuza na Królestwo Polskie promocyja, którą najbardziej Prażmowski, arcybiskup gnieźnieński, z inszymi swymi asseklami trzymał. JemPam 380-381.
a) przen.
b) »o Polakach«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • Polski most/ Niemiecki post/ Włoskie nabożeństwo/ wszystko to błazeństwo. RysProv XIII, 1.

PO POLSKU
w funkcji przysłówka
Formy gramatyczne:
1. »językiem polskim, w języku polskim«:
  • – Ozwie się do nich [...] Po Polsku. PasPam 263.
  • – Tam lada chłop po łacinie mowi [...] po Polsku nikt. PasPam 63.
fraz. związki frazeologiczne:
fraz. umieć po polsku:
  • ~ Te listy czytali przynim Cesarscy y zas potym kto umiał po polsku pytali go de statu rerum. PasPam 76.
2. »według mody polskiej, na sposób polski«:
  • – Tęn Wilhelm Xiąze [...] po Polsku chodził. PasPam 65v.
Autorka:
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)