POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło NIEPRZYSTOJNO drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło NIEPRZYZWOICIE
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 08.03.2016
NIEPRZYSTOJNY przym.
Słowniki: SXVI (nieprzystojny, nieprzystojen), Kn (nieprzystojny), T III (nieprzystojny), L (nieprzystojny; pod: przystojny; XVII), SWil (nieprzystojny), SW (nieprzystojny), SJP (nieprzystojny) notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
lpM.mnieprzystojny
żnieprzystojna
D.mnieprzystojnego
żnieprzystojnej
nnieprzystojnego
C.nnieprzystojnemu
B.mnżywnieprzystojny
żnieprzystojną
nnieprzystojne
N.mnieprzystojnym
nnieprzystojnym
Ms.mnieprzystojnem
nnieprzystojnym
lmM.nmosnieprzystojne
D.nieprzystojnych
B.nmosnieprzystojne
N.nieprzystojnymi
nieprzystojnemi
Ms.nieprzystojnych
1. »niewłaściwy, niegodny«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. rzecz nieprzystojna (sz. zm.):
  • – Szláchcicowi Polskiemu kupiectwem się báwić rzecz nieprzystoyna. StarPopr 134.
  • – [...] nieprzystoyna rzecz polskim ięzykiem opisywáć ią [gonoreę]. CompMed 411.
troj. choroba nieprzystojna: »choroba wstydliwa«
2. »nieodpowiedni dla kogoś«:
3. »nietypowy dla kogoś«:

NIEPRZYSTOJNA
w funkcji rzeczownika
Formy gramatyczne:
»coś niewłaściwego, niegodnego«:
  • – [...] zá nieprzystoyną bysmy poczytali/ aby stoły wytwornieyszą mieli ozdobę swoią/ a niż stoł na ktorym chleb y pokárm Anyelski przebywá [...]. BanHist 113.

*NIEPRZYSTOJNE
w funkcji rzeczownika
Formy gramatyczne:
»coś niewłaściwego, niegodnego«:
  • – Co rzecze ten, co Pana cnotliwego Umysł podnieca do nieprzystojnego; Albo gdzie trzeba do ucha nie nosi, Co sława głosi. GrochWiersze 225.

NIEPRZYSTOJNA
w funkcji predykatywnej
Formy gramatyczne:
nieprzystojna
»jest niewłaściwe, nie godzi się«:
  • – Niesłuszna bowiem y nieprzystoyná iest Uchwaláiącemu swoim práwem bydź pokonanym. LubSŁapAdw 25-26.
  • – Bo iáko náieżdzáć cudzą máiętność/ nie słuszna iest; ták też dáć sobie naiecháć/ y pobráć/ nie przystoyna. PetrSPolit II 385.
  • – Więc pobranie rzeczy i klejnotów, córce mojej od nieboszczyka danych, jeśliż to widzieliście być z ujmą skarbu waszego, pobrawszy je, przestać było na tym. Tych jednak, które z sobą przywiozła, ode mnie, jako rodzica swego, więc i matki swej onej dane, brać niesłuszna, nieprzystojna i niesprawiedliwa. NiemPam 105.
  • – Złego sumnienia derwisz nie ukai się aż łajaniem i leda co mówieniem; bo ze zbytniego ubóztwa przychodzi rozpacz, lecz to nieprzystojna. SaadiOtwSGul 219.
  • – P. Sochaczowsky zaras za Hetmanem o swoi list takze mowic począł, ze to nieprzystoyna beła cudze listy przeimowac ktorych się on iednak niewstydzi, gdysz nie o Krolewicu IM ale o Kazanowskich to pisał [...]. OssŻyw 35v.
  • das hat kein Geschicke/ das er soll hier bleiben/ nie Zgodnaby, (nie Przystoynaby, nie Grzecżnaby,) to byłá, áby tu został [...]. ErnHand 371.
Autorka: RB
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)