POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło AŁUNOWY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło AMALECHITA
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 23.02.2016
AMAZONKA rzecz. ż
Warianty fonetyczne: AMAZONKA, AMADZONKA
Słowniki: T III, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP notują
Słowniki: SStp, SXVI, Kn nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne:
M.Amazonka || Amadzonka
D.Amazonki
B.Amazonkę
N.Amazonką
M.Amazonki
D.Amazonek
C.Amazonkom
B.Amazonki
N.Amazonkami
W.Amazonki
Etymologia:
łac. Amazon, z gr.
1. mit. »w mitologii greckiej: członkini plemienia kobiet, wojowniczek i łowczyń«:
przen. przenośnie:
  • – Ona [Bogarodzica] abowiem pierwsza iest/ ktora tą ścieżką panieństwa wiecznego chodzić poczęła; ona takie/ tak nabrane vfce świetych Panien/ prawdziwych Amazonek/ za sobą pociągnęła. BirkOboz 31
  • – [Apollo:] Tak niegdy Palant/ tak nieszczęsny y ia Od Amazonki/ ginę tey zdradliwy [Dafnis] Mieszkam? Czemu iey nie gonię co pręcey. TwarSDaf 64
  • – Woiuyciesz przeciw Bogu/ nowe Amazonki; Biycie zbytkiem na Stworcę mizerne lepionki; Odzieraycie Chrystusa z szat/ czyniąc Ogony. ŁączZwier B4
  • – A my gdy na Zacny Kleynot Ichm Weyrzemy, Widziemy rzeke szeroko około Zaczny Familiiey Ie Pana Stolnika płynącą; a przecie iednak swego dokazała Pana Stolnika dobyła y [...] od Zywota do Smierczy przypedziła Co rozumiemy iakos to Okrutna Amadzonka ktora takie[go] Męza przy tey rzecze [...] łykamy Smiertelnoscy swey skrępowała. HerbOr 560-561
  • – Kozo - Lub Ryba [...] tę Rybę wyraża Inamorata, a Koza reprezentuje Amazonkę, albo Inamoratkę często zle cuchniącą trybem Koz. ChmielAteny I I, 532
  • – Nie tego zdania Swięta Amazonka, gotowa z grzechem, wstydem zaczać woynę (pustelnica). DrużZbiór 166
2. »kobieta jeżdżąca konno«:
Patrz *AMAZONA.
Autorka: BR-K
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)