POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło PACIEPNY drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło PACIERZOWY
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 17.01.2012
*PACIERZ rzecz. m
Słowniki notują
Formy gramatyczne:
M.pacierz
D.pacierza
B.pacierz
N.pacierzem
Ms.pacierzu
M.pacierze
D.pacierzy
B.pacierze
N.pacierzmi
Ms.pacierzach
1. »modlitwa (codzienna, błagalna); "Ojcze nasz"«:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. odprawować pacierze kapłańskie || pacierze kapłańskie odmawiać || pacierz kapłański mówić, mawiać: »odmawiać brewiarz«
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys.
  • (wariant I):
    – Mow wilk pácierz/ á wilk/ Owcá/ Báran. RysProv VIII, 10.
  • (wariant II):
    – Mow wilku pacierz/ á on: Owcá. Mow wilku pacierz/ á on woli kozią mácierz. KnAd 518.
  • (wariant III):
    – Mow ty Wilczkowi pacierz á Wilczek dolassa. OpalKSat 36v-37.
przen. przenośnie:
  • – P. BOG mowi przez Proroka do Bałwochwalcow, nie do Astrologow, iacy bywali Arioli ktorzy przy ołtarzach y Poganskich bałwanach nie cnotliwie pacierze odprawowali y ofiary bydlęce palili. DuńKal O
2. »czas potrzebny do odmówienia modlitwy«:
3. »reprymenda, połajanka«:
4. w lm »różaniec (muzułmański), sznur korali; w lm paciorki, koraliki«:
5. »część kręgosłupa u człowieka i zwierząt, krąg kostny«:
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
przys. przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa:
przys. od przysł.:
  • (wariant I):
    Mow wilku pácierz/ á wilk/ Owcá/ Báran. RysProv VIII, 10.
  • (wariant II):
    – Ninacz niedba [Osman] naSwiecie: ninacz nie pamięta Iuzby sobie przegraney znami zyczył raczy NiszPokoiu [...] Chociasz tak wiele razy od naszych ukarąn Mow Wilku Pacierz, a on przecię owca, barąn Chce się bic do upasci y umierac nizli Traktowac. PotWoj 169.
Autor: PK
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)