POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło PACZKA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło PACZOSKI
ARTYKUŁ HASŁOWY W TRAKCIE OPRACOWANIA
Data ostatniej modyfikacji: 10.05.2016
PACIOREKrzecz m, *PACIORKArzecz ż
Warianty fonetyczne: PACIOREK || *PACIORKA, PACZOREK
Słowniki: SXVI, Kn, T III, L, SWil, SW, SJP notują
Słownik SStp nie notuje
Formy gramatyczne:
M.paciorek || paczorek
D.paciorka
paciorku
B.paciorek
N.paciorkiem
Ms.paciorku
M.paciorki
D.paciorków
paciorek
C.paciorkom
B.paciorki
N.paciorki
Ms.paciorkach
1. »modlitwa chrześcijan, zbiór modlitw, pacierz«:
2. »koralik w różańcu«:
3. »niewielka gałka, koralik ze szkła, minerału, drewna, itp., zwykle z otworem umożliwiającym nanizanie na nitkę«:

PACZOREK
nazwa osobowa »nazwisko«:
  • – Anno Domini 1685 miesiacza lystopada 27, przy obecznosczy prawa naszego w domu Grzegorza Fyguri na ten casz lesniczem bedacz. - Ze przedal Stanislaw Paczorek z Ryczyrky Blazeiowi Bogaczykowi zieczowi a swemu wlasnemu tagze z Rycz[e]rki lakię; zowie sie Gleboky Potok. KsŻyw 35.

PACIORKI ndm.
»sznur koralików służący do odliczania modlitw, różaniec«:
  • – [...] W to, o nieunoszone zwierciadło patrzajcie, A czasu poki płynie, radzę zażywajcie. Potym godzina minie; gdy kwiatu nie stało. Starej twarzy już będzie z paciorki przystało [...]. NaborWierWir I 301.
  • – Koroná/ koronká. v. Rożániéc. Paciorki. Kn .
  • Páciorki na ktorych się modlą/ koronka/ Precatorij globuli. SzyrDict 281.
  • – Ma bydz reka trzymaiąca paciorki. Na Heł[mie] Czło[wiek] złozywszy recze trzyma paciorki iako by się modleł. HerbOr 606.
  • – Chodkiewicz: z ktorego niech kazdy bierze wzorki Prosto zposcieli: Ksiązki, wziąwszy i Paciorki Tam szedł kedy go Kapłan czeka u Ołtarza I Stwiercy Swemu chwałę codzienną powtarza Zaprzeszłą noc dziękuje, na dzien się Porucza Bo mu razem y Starość y Słabość dokucza. PotWoj 98.
  • – Będzie czasem u drugiego cnotá w książkach, w paciorkách, bo iákiego modlenia się wiek. MłodzKaz IV, 320.
  • – Po obiedzie prezentowano mi wszystkie splendory w téj kaplicy zostające, jako to: miseczkę N. Panny z któréj jadała, pieluszki któremi Pana Jezusa spowijała, sukienkę z wełny, w któréj z domkiem swoim do Loretu przybyła; o to wszystko ocieraliśmy rozmaite paciorki i agnuszki, także wzięliśmy wody, którą miseczkę ksiądz opłukiwał. ZawiszaPam 86.
  • – Wszystek sprzęt widzieć było, ziemia miasto łoszka, paciorki do modlenia, y instrumenta do umartwienia ciała. NiesKor II 196.
  • – W ręce iedney paciorki trzymaiąc, w drugiey gromnicę, á często powtarzaiąc JEZUS MARYA, żyć Bogu począł. NiesKor II 668.
  • – W samym Mieście LORETANSKIM długo iedná ciągnie się ulica [...] w ktorey same Paciorki, y rzeczy do dewocyi służące [...] przedają. ChmielAteny I 172.
  • – Koń Morski [...] Z Zebow zaś formuią Krzyżyki y Paciorki, aliás Koronki, Rożance. ChmielAteny I 477.
  • – Bierze paciorki, sto ścieszek udepce, W rękách pacierze, w ucho diabeł szepce. DrużZbiór 541.
  • Paciorki do modlenia, rosen krancz. BierSłowa 128.
Patrz *pacior, *pacioreczek, *pacierz.
Autorka: EW
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)