ESJP XVII i XVIII wieku

Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Formy gramatyczne

liczba pojedyncza

	M.				kupia
	D.				kupiej
					kupi
	B.				kupią
	N.				kupią
	Ms.				kupi

liczba mnoga

	M.				kupie
	D.				kupi
	C.				kupiom
	B.				kupie
					kupia
	N.				kupiami
	Ms.				kupiach

Znaczenia

1. »towar«

Przybywa do iego portu srebro z Platy y z Potosi/ ztámtąd go nákłádáią do Pánámy: przybywáią też tám rozmáite żywnośći y kupie/ áż y z Euro rozwożą ie do Cuzco. BotŁęczRel I 308.
Dniá 29 oględowálismy sklepy w fontykách/ ktore były pełne towárow/ okrom nászym Kátálonow/ kędy tylko Lámpárt srogi ná powroźie uwiązány leżał/ pospołu w nim Sárácenowie y Chrześćiiánie iadáli y piiáli. Iánnenczykow fontyk/ bárzo piękny/ y śiłá miał towárow. Potymesmy byli w Weneckich obudwu/ gdźie okrom kupiey rozmáitey/ widźielismy Strusy bárzo wielkie/ chodźiły po domu/ á gdy im żelázo kto rzućił/ iádły. BreyWargPereg 82 <83>.
Obiecał to spráwić/ á o żonę własną máło dbał/ Iednák iey pytał coby iey miał przywieść z Iármárku. Odpowiedźiáłá: Proszę przywieź mi rozum y mądrość: chcąc go od cudzołoztwá odwieśdź. On iey to obiecał. Przyiáchawszy do Kolná/ y kupiey nábrawszy/ kupił też nałożnicam iáko był obiecał: ále rozumu y mądrośći nie mogł kupić/ bo tám tego nie przedawano. ZwierPrzykład 185.
Ieden młodźieniec rozmiłowawszy się Antisthená obiecował go zápomoc/ skoroby okręt z kupią przypłynął. BudnyBPow 22.
[...] pod tym mianem złodzieystwá/ zámyká Pan sztuki wszytkie á fortele/ ktoremi zwykli ludzie ieden drugiego oszukáwáć/ á cudze rzeczy do siebie bądz gwałtem/ bądz też pod przykrywką prawá/ garnąć/ iáko są fałszywa waga/ niespráwiedliwy łokieć/ y miárá podeyrzána kupia/ fałszywa monetá/ lichwáł/ y wszytkie insze nábywánia dobr sposoby/ od Páná Bogá zákazáne. RybMKat 46.
K temu też máią vczynić vstáwy y cenę kupiom y rzeczom wszystkim przedáynym: ktore z cudzych stron bywáią przywożone. GostSpos 73.
Kupia/ Merx, cis. fe, [...] Merce vendibili, [...] Merce delicata, [...] Mercem gesto, [...] Merces, mercium, [...] Res promercales, [...] Mercimonium [...] In emendis et Species [...] Merx est species ipsa. Kn 336.
Odbyt kupi/ Skupność. [...] venditio cum lucro. [...] Prospera vel celer venditio. Kn 593.
Towar/ kupia. KusWeg F4.
Niektorzy obleżeńcy nocą nászych przypuśćili/ i ták nocą wieże od naszych opánowáne/ á wednie się Miasto poddało/ wielće bogate we złoto i srebro/ w bławaty/ perły i rozne bogáte kupie. KwiatDzieje 44.
Chćieymy jeno Mośći Pánowie fortunam reverentius mieć nászę, záłożmy w Kaźimierzu y po inszych portowych Miásteczkach depositoria nászym kupiom moribus antiquis. BystrzPol N7v.
W tym zaś waga nad szale lepsza, iż waga iednym cięzarem ná przykład funtem lub kámieniem może wiele rożnych od siebie kupi rożnie uciążaiących odważyć. BystrzInfElem R3.
Moluckie [wyspy] pod samym ekwatorem wielką częścią położone: do ktorych náleżą Borneo, Celebes, Gilolo, etc. Częścią do Krolá Hiszpáńskiego, częścią do Portugalskiego, częścią do Hollandyi náleżą. Náywięcey z nich pochodzi aromátycznych kupi. Iáko to muszkátołowego kwiátu y gáłek, pieprzu, imbieru, goździkow, Mástyxu, kámfory, Aloesowego y Sántálowego drzewá. BystrzInfGeogr E.
Kupia. [...] 2) Kaufmanns-Waaren. [...] 2) denrées, marchandise, tout ce qu'on achete ou vend. T III 480.
Szacuię. [...] § 1) kamienicę moię za 2000 talerow oszacowano; szacować kupie; oszacować obce pieniądze. T III 2229.
A tak handel samych osad Francuzkich miał w ustawicznym obrocie więcey sta milionow, liwrow i zbogacał nadto coraz świeżemi towarami Państwo, domowe kupia rozwożąc po wszystkich czterech częściach świata [...]. JodHist 39.

Przenośnie

[...] choć się wprawdźie káżda modlitwá z Ewángeliey monetą zowie, bo káżda modlitwá ma w sobie owo Ewángeliczne Proście, żá ktore nam wszytko co chcemy obiecano w owych słowách: będzie wam dano: przećięż iednak y w tey duchowney monećie iest zacnieysza. Iest podleysza. Pátrz że ábyś do Páná Iezusá twego po drogie bárdzo kupie łask iego kollekcyi, nie z szelągową szedł monetą.GrymSzuk B10v

2. »kupno, zakup, handel«

Zabił wieśniak zająca, a dnia targowego Niósł do miasta, - w tym trafił żołnierza jednego. Żołnierz skoro go ujźrzał, zająca targuje, Rzkomo się, wieleby zań chciał wziąć, dowiaduje. A wziąwszy go od chłopa, potym ostrogami Konia zewrze, dłużej się nie bawiąc kupiami. VerdBłażSet 55.
[...] Błogosłáwiony Opát Bernhárdus/ nie vlecżoną Papieskiego Duchowieństwá chorobę widząc/ że wszystko v nich ná łákomstwie/ wszystko ná obłudzie/ wszytko ná kupi/ wszytko ná przedaży/ tákie o nim y do niego vważenia godne/ słowá cżyni. SmotLam 73.
Kradźież/ iest potáiemne cudzey rzeczy bez woli czyiá iest wźięćie/ tá czworáko stáie się: Gdy cudze potáiemnie bierzemy/ gdy odeymuiemy gwałtem/ gdy zásłużonego nie płáćimy/ gdy w kupiách fałsz czynimy. KalCuda 123.
Bo ieśliże zaradość Kupiecka, w káżdey porządney Rzeczy pospolitey godna iest ochrony y poszanowánia, zá te wygody, ktore rozlicznym Prowincyom przynośi Morzem, odległe Insuły, głuchemi Pustyniámi, grubą dzyczyzną obdálne kráje, przemiennymi kupiámi ták złączáiąc; że tych fruktow, tych pokármow, tych nápojow, tych materyi y kunsztow, mogą záżywáć Krolestwá záchodne, ktorych nieznájdźiesz tylko w kráinách wschodnich [...]. UffDekArch 11 nlb.
Dam wam iednem słowem pięć złotych. Iużem iedno opuścił ták dobrze iáko to/ iednem grosz: lepszą kupią ná káżdym łokciu. PolPar 111.
Tá dobroczynná niemi mnożyła się rzeká, y wszędzie swoim żywym y zbawiennym zrzodłem buynośći miáła, łączyła Miásta, y morze międzyziemne z czerwonym spaiáła, utrzymywáłá kupie wewnątrz, y zewnątrz Krolestwá, y wzmácniáła ie przećiwko nieprzyiácielowi. RolJabłJADziej 73.
Iednacz [...] § 1) iednacz prywatny; iednacz sądowny. 2) iednacz kupca; iednacz kupi. T III 480.
Kupia. *1) Kauf [...] *1) achat. T III 480.

Więcej cytatów w Korpusie Barokowym

Odsyłacze

Patrz: KUPLA, KUPNO.

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

KUPIA