Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

SŁONECZNIK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Formy gramatyczne
nie określono wartości
  słonecznik
liczba pojedyncza
M. m   słonecznik
D. m   słonecznika
C. m   słonecznikowi
N. m   słonecznikiem
Ms. m   słoneczniku
Znaczenia
1. »roślina«
  • Nie wartogłów słonecznik, nie kwiat na jaśminie, Nie stokroć, nie majeran zapachem niebrzydki, Insze to ziele, insze ma swoje pożytki. Korzeń się wprzód u spodku w dwie cebulki dzieli, Łodyga się a gładka i bez sęków bieli [...]. MorszAUtwKuk 46.
  • Stawszy się twoim wiecznym słonecznikiem, Obracać będę, ty lat moich czasem, Ty życia mego sporządzaj kompasem, Ty dni, miesiące rozpisuj i wieki, Niech ci mej słońce ustąpi opieki, Kiedy choć depce po niebieskiej ścieżce, Ustąpić musi w gładkości Jagnieszce. MorszAUtwKuk 244.
  • Długo oczy obrácał Amon zá Tamarą Ják słonecznik zá słońcem, ále żadną miarą Nie mogł ználeść sposobu z tym się Jey ogłosić, Ze ią chce do Pokoiu swoiego záprosić. DrużZbiór 106.
  • SŁONECZNIK, po Łacinie Heliotropium, inaczey Solisequium, albo Flos Solis, z natury swoiey zawsze za Słońcem się kieruie, ktoremu Carolus Rancatus dał Lemma: Solo affixus, non desero Solem. ChmielAteny1755 I 648.
  • Podobny Słonecznikowi w naturze iest Kwiat Selenitropos, toiest Xiężycowy kwiat, także ku Xiężycowi się obracaiacy według Naturalistow. ChmielAteny1755 I 648.
2. »inna roślina«
3. »zegar słoneczny«
  • Słónécznik/ zegar ná słóncu vczyniony/ godźinnik ná murzé. Horologium sciothericum, al. sciathericum. Horologium solarium [...] Solarium [...] Solarium descriptu[m] quo horae declarantur. Sunt etiam horologia quae ad lunam et stellas posita horas indicant. Horologium absolutè, pro solari horologio [...] i. vmbrarum venator aut indagator. Index horarum sciothericus. [...] vmbra cum sole circu[m]acta horas indicat [...] Pelecinus vel Pelecinon [...] à forma securis. Kn 1020.
4.  miner.  »rodzaj minerału«
  • Słónécznik kámięń/ Heliotropium gemma [...] quasi solem vertens, commutans. Gemma viridis est iaspidi similis, sanguineis venis distincta [...] soli opposita instar speculi defectus eius monstrat, subeuntem lunam exhibens. eadem in aquam coniecta solis fulgorem in sanguineum colorem mutat [...] Cum sole circumagi lapidem hunc aliqui asserunt. Kn 1020.
  • Kircher in Mundo Subterraneo pisze, iż się znayduie Kamyk charakterami alfabetu A. B. C. od natury popisany: pisze y to, iż Magninus Kawaler y Patritius Rzymski, ma Kamień Helotropium, albo Słonecznik cztery na sobie pasami Elementa wyrażaiący, alias na iednym pasie idzie kolor złoty, a ten znaczy element Ognia, na drugim szafirowy Kolor, a ten znaczy element powietrza, na trzecim Kolor błękitny, znaczący żywioł wody, na czwartym Kolor czarny denotans elementum ziemi. ChmielAteny1755 I 662.
5. »udar słoneczny u koni, kaduk,  → słonecznica«
  • O Słoneczniku ábo o káduku. Rozdział 7. SLonecznik ábo káduk iest/ kiedy koń idąc w drodze/ ábo stoiąc ná mieyscu/ głową pocznie trząść/ oczy wytrzeszczáć/ nogámi tąpáć/ y wszytkim ćiáłem ták drżeć/ że áż ná źiemię vpádnie/ nogi wszytkie rośćiąga/ y wszytek się miece/ á czásem też y piáná mu z nozdrzá y z gęby płynie/ tá chorobá nie tylko iest szkodliwa sámemu bydlęćiu/ ále y ieźdźcowi niebespieczna czásu potrzeby iákiey ábo drogi prędkiey: temu tedy zábiegáiąc: Naprzod skoro to ná koniá przypádnie/ możeli ták prędko dopaść/ záláć mu oczy wodą [...]. DorHip II Miiijv.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Autorzy: KK
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2026