Pobieranie

Informacja o "ciasteczkach" i przetwarzaniu danych osobowych

Ta strona przetwarza Twoje dane osobowe takie jak adres IP i używa ciasteczek do przechowywania danych na Twoim urządzeniu.

Z jednej strony ciasteczka używane są w celu zapewnienia poprawnego funkcjonowania serwisu (np. zapamiętywania filtrów wyszukiwania zaawansowanego czy ustawień wybranych w tym okienku). Jeśli nie wyrażasz na nie zgody, opuść tę stronę, gdyż bez nich nie jest ona w stanie poprawnie działać.

Drugim celem jest gromadzenia statystyk odwiedzin oraz analiza zachowania użytkowników w serwisie. Masz wybór, czy zezwolić na wykorzystywanie Twoich danych osobowych w tym celu, czy nie. W celu dokonania wyboru kliknij w odpowiedni przycisk poniżej.

Szczegółowe informacje znajdziesz w Polityce Prywatności.

Wyrażam zgodę na "ciasteczka":
Tylko niezbędne do działania serwisu
Wszystkie (także służące gromadzeniu statystyk odwiedzin)

PL EN
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wyszukiwanie zaawansowane
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

URET

rzecz.
m
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   uret
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Autorzy:
Data ostatniej modyfikacji: 07.03.2016

URZET

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Wersja do druku Jak cytować
Harvard Biuletyn PTJ bibtex CSL-JSON
Warianty fonetyczne: URZET ǁ URET
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (urzet, uret), Kn (urzet), T (urzet, uret), L (urzet, uret; XVI), SWil (urzet, uret), SW (urzet, uret), SJP (urzet)

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   urzet
D.   urzetu
B. uż. nżyw.   urzet
N.   urzetem
Znaczenia
 bot.  »roślina wysoka, o wiechowatych kwiatostanach z wieloma drobnymi, żółtymi kwiatami, wykorzystywana w barwiarstwie - z jej liści otrzymywało się niebieski barwnik indygo; siniło, farbownik«
  • Może też ták vczynić: Wźiąć Zánklu z korzeniem ośm gárśći/ Bylice cztyry gársći/ Zywokostu czerwonego/ álbo czerwoney Głowienki/ Tranku/ po trzy gárśći/ czerwoney ćwikły/ naći Lubsczykowey/ Nápárstnice żołtey/ Ięzyczkow/ álbo Bábki wąskiey/ liśćia koźiego Powoiu/ álbo wonnego/ álbo Przewierćieniu/ Kwiećia P. Máryey Zwonkow/ y liśćia/ Kosztywáłu korzeniá/ po dwu gárśći/ Iágod Iáłowcowjch przetłuczonych z grubá/ Iemioły brzozowey/ z iágodámi y z liśćiem/ Fárbowniku/ álbo vrzetu/ ktory też Siniłem zowiemy/ Liśćia po połtory gárśći/ Náśięźrzáłu/ liśćia Kopytnikoweg[g]o/ Ostrożek/ Kurdwánu/ po gárśći. SyrZiel 250.
  • O Sinile/ ábo Fárbowniku/ ábo Urzećie. Rozdź. 147. Isatis, Glastum, Guadum, et Isatis Barbare, Nil vel Nilech Wildeweydt. Weydt. SyrZiel 900.
  • SIniło ábo Vrzet dwoie się znajduie. SyrZiel 900.
  • Vrzet/ vide Fárbownik. Kn 1200.
  • Uret źiele, vid. Urzet T III 2433.
  • Urzet, farbownik źiele (glastum.) Waid Pastel. pastel, vouëde, guêde. T III 2439.
  • Isatis sativa vel latisolia. Francuzi zowią Guesde ou Pastel, Polacy Siniłem albo Urzetem. Dwoiaki iest: ogrodowy y płonny. Ogrodny liścia ma podobne Babczanemu y Łoczygowemu, a ile, ktore od ziemi puszcza iedo miąższe y ciemnozieleńsze. Pręt lub byle ma dwułokietne ku wierzchowi bardzo krzewiste y gałęziste, na ktorych pełno kwiatkow. Płonny ma list większy do łoczygowego podobny, pręt cieńszy y krzewistszy, gałęzistszy [...]. BradKniażKal 96.
  • Wypiel Siniło, Marzanę, Urzet, Lukrecyą, y inne zioła, ktore na polu więcey niż przez rok rtwaią. BradKniażKal 128.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • urzet jasny:
    • »odmiana urzetu o większych liściach; Isatis sylvestris«
    • Vrzet iásny/ [...] Isatis syluestris [...]. Kn 1200.
    • urzet iasny. (isatis sylvestris.) Wald-Weid. pastel sauvage. T III 2439.
  • urzet płonny:
    • »odmiana urzetu o większych liściach; Isatis sylvestris«
    • Vrzet ábo Siniło płonny ma list więtszy do Loczygowe[g]o [!] podobnj/ pręt ćieńszy y krzewistszy/ gáłęźisty y ryszáwszy/ ábo rumiánieyszj. SyrZiel 900.
  • urzet polny:
    • »odmiana urzetu o większych liściach; Isatis sylvestris«
    • Vrzet polny ná płonnych polách rośćie/ około winnic niegdźie. SyrZiel 901.
    • URZET POLNY ziele, po Rusku Siniło zwany, rośnie ná wygonach, pastwiskach, y pustych polach; pręt ma rumiany wysoki, ná wierzchołkach ma wiele pęcherzykow, nakształt ięzyczkow, á w nich drobniuchne nasienie. ŁadSHist 180.
Więcej cytatów w Korpusie Barokowym 
Odsyłacze
Patrz: SINIŁO, FARBOWNIK.
Autorzy: KK
Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2026