Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BEZROZUMNY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. m bezrozumny  
ż bezrozumna  
n bezrozumne  
D. m bezrozumnego  
C. m bezrozumnemu  
ż bezrozumnej  
B. m żyw bezrozumnego  
ż bezrozumną  
n bezrozumne  
N. m bezrozumnym  
ż bezrozumną  
Ms. m bezrozumnym  
n bezrozumnym  
W. m bezrozumny  
ż bezrozumna  
lm M. mos bezrozumni  
nmos bezrozumne  
D. bezrozumnych  
B. nmos bezrozumne  
N. bezrozumnymi  
Znaczenia
»niemający rozumu, głupi, szalony, nierozsądny«
  • – O szaleństwo násze, o rozumie bezrozumny. Da kto pięćdziesiąt potraw, da on tyle troie, Ty go upoisz, á on y woznice twoie. StarPopr 57.
  • – Tedy im [uczniom] rzekł [Jezus]: Tákże y wy bezrozumni jesteście? Azaż nie rozumiecie/ iż wszystko co zewnątrz wchodzi w człowieká/ nie moze go pokaláć? BG Tt Mk VII, 18.
  • – Przeto iż poznawszy Bogá/ nie chwalili jáko Bogá/ áni mu dziękowáli: owszem znikczemnieli w myślách swojich/ y zaćmiło się bezrozumne serce ich. BG Tt Rz I, 21-22.
  • – Bé[z]rozumny/ Irrationabilis [alias Irrationalis] [...] Expers rationis [...] Temerarius. Kn 24.
  • – Iest rzecz niebeśpieczna [...] uporności bezrozumney mieysce dawáć. KorRoz 148.
  • Bezrozumnego człowieka iest temu nie wierzyć, czemu wierzy Koscioł S. powszechny. StarKaz II, 311-312 marg.
  • – Jakoż cię zaraz, bezrozumna igło, Karanie z nieba lotne nie prześcigło, Żeś śmiała palce tak udatne zranić. MorszAUtwKuk 44-45.
  • – Ach bezrozumna! miłość cie rozumu Zbawiłas [!] pełnaś fantazey [!], y szumu Zcięzkiego zalu Ktory cie uwodzi. OblJasGór 69.
  • – Rozsądek [...] radził zawsze szykować wojsko, a nie kupą bezrozumną potykać się. LubSArtDąb XIII, 13.
  • – Nie pátrzcie ná bydlęce, bezrozumne przykłády Kaznodzieie [...] Nie mowcie Káznodzieie: A ten ták czyni, temu się to godzi, czemu nie mnie? godzi się to temu! bo i to bydlę, i to bydlę, á tyś Káznodzieiá [...] Káznodziei życie ma bydź świątobliwe. MłodzKaz IV, 170.
  • – S. Tomasz liczy trzy stopnie niewdzięczności, nie oddawáć dobre zá dobre Dobrodzieiowi, zápámiętywáć iego dobrodzieystw, oddawáć złe zá dobre. Tę niewdzięczność Bogu oddáiemy. [...] A toż oddawasz Pánu ludu głupi y bez rozumny. TylkStrom 88.
  • – "To już pójdę i za tego aptekarza." - "O bezrozumna, daj mi pokój, za żadnego z tych nie pozwalam za mąż iść." RychKazNad 341.
  • – Melancholia nic innego nie iest iak przewrotna i bezrozumna Imaginacya. BeimJelMed 425.
  • – Twoy bezrozumny, złośliwy uczynek, Wymázał z Xięgi życia szczęśliwy spoczynek. DrużZbiór 75.
  • Bezrozumny. unvernünftig. déraisonnable, insensé, irraisonnable. T III 38.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bestyja bezrozumna:
  • »BESTYJA«
  • rzecz bezrozumna:
  • zwierz bezrozumny:
  • bydło bezrozumne:
  • gadzina bezrozumna:
  • kreatura bezrozumna:
  • [Twór] bezrozumny:
  • żywioł bezrozumny:
Związki frazeologiczne

  • jak(o) bestyja bezrozumna:
  • jako zwierz bezrozumny: