Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*MUSIEĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1632
Formy gramatyczne
czas teraźniejszy
lp 1. os.   muszę
2. os.   musisz
3. os.   musi
lm 1. os.   musiemy
2. os.   musicie
3. os.   muszą
czas przeszły
lp m 1. os.   musiałem
  -(e)m musiał
  ja musiał
3. os.   musiał
ż 1. os.   musiałam
3. os.   musiała
n 3. os.   musiało
lm mos 1. os.   musieliśmy
  -(e)śmy musieli
  my musieli
3. os.   musieli
nmos 3. os.   musiały
tryb przypuszczający
lp m 1. os.   musiałbym
2. os.   musiałbyś
3. os.   musiałby
  -by musiał
ż 1. os.   musiałabym
3. os.   -by musiała
n 3. os.   musiałoby
tryb przypuszczający przeszły
lp m 1. os.   musiałbym był
2. os.   -byś był musiał
3. os.   musiałby był
ż 3. os.   musiałaby była
n 3. os.   by było musiało
lm mos 3. os.   musieliby byli
Znaczenia
1. »być zmuszonym okolicznościami; mieć obowiązek«
  • – Kazano oddawać więzniow y musiałęm oddac. PasPam 100v.
  • – Gdy by Bataliią Przyszło wystawić w Nową kompaniią Z prostego gminu musieli by byli Ludzi sposobić. PasPam 110v.
  • – Nie bardzo mieć za złe potrzeba choc kto za zalu siła wymowic musi. PasPam 141v.
  • – Ci zdraycy siła nąm pod nos kurzą zaczym y my tez musięmy dla złych ludzi y o pocciwych opacznie porozumiewać. PasPam 150.
  • Musieli tedy dać 130. koni. PasPam 169v.
  • – Potym rzecze do Senatorow muszę się trochę wrocic. PasPam 173v.
  • Musiałęm bydz choc mi się niechciało Regalistą. PasPam 197v.
  • – Niedosyc ze iuz wyprawę dasz y postanowisz, Ale musisz zawsze dawać do klasztora. PasPam 247v.
  • Musielismy wyiechac przeciwko chorągwi. która nadchodziła że by ią wprowadzic. PasPam 81v.
  • – Sapieia tez dla wstydu musiał się Łączyc z nami. PasPam 99v.
2. »wskazuje, że czynność czasownika, z którym się łączy jest prawdopodobna, np. musiałbym mieć = zapewne, niezawodnie, przypuszczalnie miałbym«
  • – Iest to rzecz prawdziwa że to musi bydz bolesno kiedy kogo iaka potyka dolegliwość. PasPam 136.
  • – Ia myslę sobie że to y droga daleka y trudna musi bydz funkcyia. PasPam 160.
  • – O Prowiant nie proszę, Bo wulicy stoię nay dostatnieyszey musi tu wszystko bydz. PasPam 168v.
  • Musiała bym w tym miec Sumnienia skrupuł, gdy bym widząc W MM Pana affekt szczery, nie miała go podobnym oddawac affektem. PasPam 224.
  • – Kiedy są ci drąznicy to y krol musi bydz. PasPam 260.
  • – Przyznam się że by mi cięszką musiała przynieść konfuzyią na mnie prostaka włozona od Officera mego Prowincyia. PasPam 85v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • musi być:
  • »chyba«
    • ~ Sąm deklarował że to [wesele we Wstępną Środę] bydz niemoze, Ale iuz to musi bydz do Maiu. PasPam 221.
    • ~ Nie moze bydz [...] Seym bo ten per Nuntios terrestres A Tutota Respublika y kozy sobie iest Posłęm. Ale musi bydz koło Generalne poniewaz Rzpta in Armis existit. PasPam 241.
3. »Musiało się = trzeba , potrzeba (było)«
  • – Powiedziałęm ze Herbowny tylko ale nie krewny [...] w takiey okazyiey iuz się y swego tytułu y krewnosci musiało zapierać. PasPam 182.
  • – Spoyrzawszy na owę nędzną to się musiało dać Iałmuznę. PasPam 57.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Musiáło by słońce ináczey chodzić. KnAd 737.
  • Podź robić. O nié mogęć chodzić. Podźże iéść. Toć muszę leść. KnAd 164.
Podhasła

*MUSIEĆ


czas. niewł. ndk

Formy gramatyczne
czas przeszły
  musiało
Najwcześniejsze poświadczenie:
1656-1688
Znaczenia
1. »być koniecznym«
  • – Zaraz się tylego Szacunku upominano, y musiało tak bydz. PasPam 100v.
2. »być prawdopodobnym«
  • – Tu y owdzie musiało ich ubywać iako to zwyczaynie gdzie drwa rąbią tam trzaski padaią. PasPam 62.