Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GŁUCHY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. m głuchy  
lm D. głuchych  
W. mos głuszy  
Znaczenia
1. »pozbawiony możności słyszenia, niesłyszący; źle słyszący«
  • – Był [..] málarz ieden [...] troiáką chorobą złożony. Bárwę ábowiem ná sobie miał podobnieyszą umárłemu/ niż żywemu/ głuchy był z wielkiey części/ y bárzo bełkotliwy. SpInZąbMłot 294.
  • – Wywiedź lud ślepy/ ktory już ma oczy: y głuchy ktory już ma uszy. BG Iz 43, 8.
  • Głuchy/ co nié słyszy. Surdus. [...] Surdus veritatis. [...] Captus auribus. Kn 194.
  • Głuchy chytrzé/ słyszy nié słysząc. [...] qui simulat se non audire [...]. Kn 195.
Związki frazeologiczne

  • być głuchym na coś:
  • »być obojętnym na coś, nie móc lub nie chcieć czegoś zrozumieć; nie przyjmować czegoś do wiadomości«
    • – Był Zołkiewski na te Prozby głuchy Boi się wdac Korony w Nowe zawieruchy. PotWoj 17.
2. »słabo słyszalny, niedźwięczny, przytłumiony«
  • Głuchy/ ktorégo nié słyszeć/ ábo źlé słyszeć. Niégłośny. Surda buccina. [...] Surdus ictus. [...] Subsurda vox. Kn 195.
3. o pomieszczeniu »mający złą akustykę«
Podhasła

GŁUCHY


w funkcji rzeczownika

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1632
Znaczenia
»człowiek pozbawiony zmysłu słuchu«
  • – O Głuszy! słuchajcie: á wy ślepi! przeźrzycie/ ábyście widzieli. BG Iz 42, 18.
  • Głuchy niechay zembami scisnie kołek u lutni albo u kobzy albo u skrzypiec gdy graią tedy melodią usłyszy choc nie uszyma. GrodzPrzes 122b.
  • – Pod Woyniłowiczem konia zabito y głuchych gwałt na robiono bo owe bliskie pod Armaty podsadzanie Causavit [spowodowało] że ow huk y srogi impet szkodził słuchowi y mnie samemu więcey niż trzy miesiące w głowie szumiało iak w Browarze. PasPam 105v.