Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

OPATRZYĆ

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne
opatrzyć  
opatrzywszy  
opatrzono  
Znaczenia
1. »zadbać o co, zabezpieczyć; przygotować się na co«
a) »umocnić, obwarować«
Rekcja: co

  • – Iak nocprzyszła dopiero lepiey opatrzono [szańce] koszow nasprowadzono ponasypowano, Armatę sprowadzono a wszystko Cichusięnko. PasPam 71v.
b) »opatrzyć się, obwarować się przed kim«
Rekcja: co czym

  • – Skorotez iez oddniało Stanęli podewsią na łąkach Konie pasli sami tez iako sturbowani cozywo do Spania Moskwę wartą dobrze opatrzywszy. PasPam 89v-90.
2. »zaopatrzyć«
Rekcja: kogo czym

  • – Tam ma apn Podskarbi zastać cos gotowych piniędzy. tedy obiecuie Wąm z tych zaraz wyliczyć [...] My iednak czym lepszym niezapomniemy was opatrzyc feliciori tempore. PasPam 179v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • opatrzyć potrzebę (sz. zm.):
    • ~ [...] przez pieniądze rozumiey wszytko/ co się może na pieniądze obrocić/ aby z nich sobie y czeladzi żywność/ y insze potrzeby opátrzyli. PetrSEk 13.
    • ~ Dusze grzeszney vbostwá kto porátuie? [...] potrzeby iey nie opátrzy żadna ina rzecz/ oprocz dobr nádprzyrodzonych/ á te grzech odiął. BirkNiedz 53.
    • ~ I znowu toż gdzie indziej powtarza nam, żeby Przedać wieś, a ubogich opatrzyć potrzeby [...]. PotFrasz3Kuk II 621.
  • potrzebami opatrzyć:
    • ~ W sobotę tamze maiąc JEoMsc wszelakiey zywnosci dostatek z sobą a widząc ze Panu Kamienieckiemu prouiantu iako w drodze było, nie staie, rybami, kilą dziesiąt beczek owsa y innemi potrzebami kazał go opatrzyc. PiasRel 16v.
    • ~ Hetman Szwedów bić niechciał i na Synowca swego Krzywo poyrzał, gdy mu owych przeszło 2000 przywiodł - kazał ich do Lwowa odprowadzić, tam im wygodę w kwaterach wielką uczyniwszy Koszulami trzewikami i inszemi potrzebami opatrzył. OtwEDzieje 82.
Związki frazeologiczne

  • grzbiet opatrzyć:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Niéch też drugi robi/ mowi/ buduié/ opátrzy. KnAd 560.