Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

RZĄDZIK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: RZĄDZIK, RZĘDZIK
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI (?), Kn, T, SWil, SW


Najwcześniejsze poświadczenie: 0
Formy gramatyczne
lp M. rzędzik   || rządzik  
D. rządzika  
B. uż. nżyw. rządzik  
Ms. rządziku  
lm M. uż. nosob. rządziki  
D. rządzików  
B. uż. nosob. rządziki  
Ms. rządzikach  
Znaczenia
ekspr. »uprząż wierzchowca«
  • – Bursztyn na rządzik. RuchBiel, 125. .
  • – Miał [Witkowski] od niej [wdowy]: konia, rządzik oprawny, szablę litą, bałtę oprawną, ładownicę z brajcary, ostrogi srebrne. TrepNekLibDworz 428.
  • Rzedzik spopiersniem pochwą y podgardłkiem ArchRadziw 1638 1633, 46/10.
  • Rządzik Czerkieski złocisty z Aspisami y Turkusami ArchRadziw 1638 1721, 176/36.
  • Rzadzik Strzemiona y insze requisita przy Panu Chłapowskim, który to ieszcze zPolsky zSobą y przy Sobie zatrzymał. OpalKListy 418.
  • – Chudziński także na swym donajczyku Hasał i skakał w złocistym rządziku. BorzNaw 164.
  • – Srebnych Rządow, Rządźikow, - y śiedzeń háftowanych, lubo tásiem iedwabnych, okrom gołego rzemieniá, tákżźe ná sukniaách błátu, okrom sukná, álbo futer drogich ((niech się nie godźi ... záźywáć. FredKon 13.
  • – Dodaiąc y to, ieźeliby ktory z rozrzutnieyszych chćiał záźywáć w tey wypráwie Proporcow, przytym Rzędow Srebrnych, Rządźikow, álbo śiedzeń háftowánych, y szat iedwabnych, álbo droźszych futer, nie będźie tego wolno záźywáć, pod sądem Woyskowym o rospuszczenie porządku woiennego (...). FredKon 49.
  • – Stanelismy Az tu iaki taki idzie łap za kulbaki za rządziki za strzelbę z kołkow. PasPam 167v.
  • – Co ia iuz pamiętam odmięnney co raz mody, w Sukniach, w Czapkach w botach, Szablach, w Rządzikach y w kozdym apparacie woięnnym y Domowym. PasPam 79.
  • – Ucieka na płowym bachmacie w Rządziku Złocistym iakiś Młokos w Atłasowym papuzym Zuponie. PasPam 95v.
  • – Ledwie się zowey kupy wyiezdzamy az tu moy wyrostek bierzy [...] natroczył złodziey lada czego skorek Raytarskich na podiezdka, a gdy by był przy mnie to by był natroczył Atłasow, Axamitow Rządzikow y koni dobrych nabrac [mógł]. PasPam 96.
  • – Książę saski objeżdżał ze mną wczora wojska w tejże swojaej codziennej czerwonej sukni; na koniu u rządzika trzy tylko albo cztery cętki z białego srebra, lokaja ani pazia żadnego, namieciska z prostego chwilichu, nawet i asystencja bardzo mała koło niego, i to chyba z samych oficerów. SobJListy 513.
  • – Posłałem mu [cesarzowi] dziś parę bardzo pięknych i głównych koni, bo się o to swoim przymówić kazał, z siedzeniami bardzo bogatymi, suto rubiny z szmaragdami, a rządzik diamentowy. SobJListy 535.
  • – Więc y z przyodziewku ogołoćiłá, Suknie, rządziki powywłoczyłá (=Wenus, dworska choroba). CompMed 413.