Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*PARADA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1654-1676
Formy gramatyczne
lp M. parada  
D. parady  
C. paradzie  
B. paradę  
N. paradą  
Ms. paradzie  
Etymologia
fr. parade
Znaczenia
»uroczysty przemarsz, defilada (zazwyczaj wojska); pokaz, demonstracja dla zrobienia wrażenia i wzbudzenia zachwytu«
  • – Poseł Krolá Jmci oboyga Sycili [...] naywiększą paradę w stroiu Dworu swoiego czyniący przy partykularney Audiencyi swoiey prezent od Pryncypała swego [...] dla Krolewica Jmci Delfina [...] oddawał. GazPol 1736/ 83, 7.
  • – Ciało nazaiutrz przy takieyże Paradzie Nabożeństwa, ognia, y wszystkich apparamentow przez ręce J. W. Jchmciow Panow Kasztelanow Saneckiego Starosty Suleiowskiego Hrabi Krasickiego y innych Ziemi Przemystskiey [...] Urzędnikow aż do samego grobu zaniesioney deponowane. GazPol 1736/ 86, 3.
  • – Między ktoremi [szlachtą na elekcji] tylu Máiętnych Panow, z tą paradą iż udzielnym Xiążętom magnificencyą dworu zrownać się mogą. BystrzInfGeogr H1v.
  • PARADE [...] Estalage, montre de ses ornemeus, de sa magnificence. Apparatus [...] paupa [...] PARADA okazka okazałość okazowanie się. DanKolaDyk II, 328.
  • – Szlachta też y Baronowie, Kawálerya Rzymska czyni Parádę. ChmielAteny II 128.
  • – Często też z wielką Dworu parádą przeieżdza się [sułtan] po Stambule Poddaństwu dla appehencyi, Cudzoziemcom dla ostentacyi pompatyczney. ChmielAteny II 481.
  • – Ktorzy z Wezyrem Wielkim zásiádáią, nie ták do parády, bo przy samym wielkim Wezyrze sententia decisiva. ChmielAteny II 484.
Związki frazeologiczne

  • stawać w paradzie || w paradzie stać:
  • »stać w pełnym rynsztunku«
    • ~ Bo kiedy kto chce, broda na zawadzie Stawa przed nimi [ustami] jak sołdat w paradzie. MorszAUtwKuk 42.
    • ~ Zaraz iak wiechali kazałęm stanąc we wrotach drudzy wparadzie udrzwi stoią konie iuz kulbaczone. PasPam 155.
    • ~ Semenowie w paradzie stoią, Moskwa wszyscy Armatno bez Rusznice długiey zaden niestąpi. PasPam 168v.