Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

NASYCIĆ SIĘ

czas. dk
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (pod: nasycić), SXVI, Kn (pod: nasycam się), T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
nasycić się  
lp m 1. os. nasyciłem się  
3. os. nasycił się  
nasycieł się  
ż 3. os. nasyciła się  
nasycieła się  
lm mos 3. os. nasycili się  
nmos 3. os. nasyciły się  
lp ż 3. os. nasyciła się była  
lp 1. os. nasycę się  
3. os. nasyci się  
lm 3. os. nasycą się  
lp 2. os. nasyć się  
nasyciwszy się  
Znaczenia
1. »jedząc, zaspokoić głód«
Rekcja: czym

  • – A ten [kleszcz] iest muchą/ ktora lecie koniom/ krowom/ psom/ ták sie przypiia/ áż sie krwią ich násyci/ że sie rospuknie. SyrZiel 1487.
  • ~ Przed żárłoki ktorzy się nie mogą násycić [pęcak] iest pokármem osobliwym. SyrZiel 953.
  • ~ [Głód] nátchnieniem swoim ták go [Erysichtona] záráził, że y w nocy przez sen zdáło się mu, że wszystko ziadał, á násycić się nie mogł. OvOtwWPrzem 339.
  • ~ Ieść będą vbodzy/ y násycą się. Y we dni głodu. BanHist 70.
  • ~ Czemu gdy się kto przemorzył áppetyt do iedzenia tráci: [...] táki człowiek prędko się násyci, bo się żoładek zkurczył y zbrzydzi iedzeniem dla humorow. TylkRoz 236.
  • ~ nasycić się. [...] sich sättigen. [...] s'assouvir, se rassasier de qu.ch. T III 945.
2. przen. »zaspokoić swoje potrzeby lub pragnienia«
Rekcja: czym || czego || bezok.

  • – Násycam się/ sed frequentiùs Nasyciłem się czym/ Syt-em czégo. Satior somno, suppliciis [...]. Kn 479.
  • – [...] oczy się choremu otworzyły/ y długo niewidziáney słoneczney piękności násyciły [...]. KalCuda 148.
  • – Ktorym [oszczepem]/ gdy się práwicá moiá obłowiełá/ Y mordu rozmáitych zwierząt násyciełá; Do chłodu/ y do cieniá leśnego/ zchádzałem [...]. OvOtwWPrzem 294.
  • – Nie násyci się tá [śmierć] nędznego kmiotká vbogą chałupą. WojszOr 129.
  • ~ [...] mowi Psálmistá święty/ y nie násycę się áż cię stworcę moiego obaczę w chwale twoiey niebieskiey. StarKaz 564.
  • – [...] grzeszny człowiek [...] nie násycił się tym co mu Pan Bog dał/ záwsze márł ná dobro sąsiedzkie. StarKaz 621.
  • – [...] Turoczyn, ktory się twym dotąd nie nasycieł Dziedzictwem, co ie Syn twoy krwawem kupieł potem Nastąpieł siłą na nie [...]. PotWoj 155.
  • – [...] krwawey-mi [krwawymi] marsa nasyciwszy się zaba[wami] iuz tez potrzebnieyszą ku starosci rad bym odmięnił sarzą. PasPam 222v.
  • – Tak białeygłowy iako y to bydło Im z większy wyszła naprzestrzenią ciesni, Nie moze się swey wolnosci nasycic, Nagradzaiąc ze nie poczęła wczesni, Kazdego grzechu, ządzą chce zachwycic, Iako moze, tak zyiąc naycielesni [...]. PotSyl 6.
  • – Ociec się widzieć syna nie nasyci [Tobiasz po odzyskaniu wzroku]. LubSTobPol 166.
  • ~ Niech sprawiedliwosc twoia się nasyci Z nas bylesmy my ostali obmyci. ChrośJóz1698 I 87.
  • – Niechay przynamniey tak wiele wymowy naszego przed domowymi y postronnemi Narodami będzie, zesmy temu skarby swe oddali, przed ktorym y sami naypotęznieysi Mocarze nasi Stolicy Rzymskiey y granicy Włoskiey dotrzymac nie mogli. I owszem niechay sie chciwe ządze ich temi skarbami nasycą; a iuz więcey krwie naszey y zguby Oyczystey trawic w nas nie zechcą. SzołHist 17.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • nasycić się krwi (sz. zm.) || nasycić się krwią (sz. zm.):
    • – [Polixena do kapłana Neoptolema] iużże się násyć szláchetney krwie moiey/ Nie zmieszkam ia srogości powolna bydź twoiey [...]. OvOtwWPrzem 527.
    • – Więc daley nie odwłaczay tey chwalebney chluby, Násyć się krwią moią y chwáłą mey zguby. CorMorszACyd 149.
    • – Ktorzy Chrzescianskiey krwie z wielkiem appetytem we czwartek pragnęli swoiey się w Sobotę podostatkiem nasycili. PasPam 266v.
    • – nasycić się. [...] fig. sich sättigen. [...] fig. s'assouvir, se rassasier de qu.ch. pomstą i krwią ludzką się nasycić. sich mit Blut und Rache sättigen. s'assouvir, se souler de sang & de vengeance. T III 945.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Vszy słucháiąc/ Ięzyk mowiąc/ Ręce do siebie gárnąc/ Serce pożądáiąc/ nigdy się nie násycą. RysProv 81.
3. »nasiąknąć jakimś płynem«
Rekcja: czego

  • – [Ziemia] te Łzy/ ktorych się nád miárę násyciłá bełá/ Skoro swemi wnętrznemi żełámi wypiełá: Y skoro z nich w gromadę wody pozbieráłá/ Na prozne im powietrze zwypadáć kazáłá. OvOtwWPrzem 233.
  • – [...] tak powiedali kommisarze że się tu ta Zięmia Ludzkiey krwie tak nasyciła iak wody po wielkim deszczu. PasPam 72v.