Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

SŁOŃCE

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1632
Formy gramatyczne
lp M. słońce  
D. słońca  
C. słońcu  
B. słońce  
N. słońcem  
Ms. słońcu  
Znaczenia
1. »ciało niebieskie będące głównym źródłem światła i ciepła docierającego do Ziemi«
  • – Woiewoda [...] do Sapieie tez posłał że by on szczerze nastąpił bo tez iuz zachodziło słonce. PasPam 107.
  • – Taka w prawdzie iest Ludzkiego Reguła zycia że by iako cięn za Słoncęm tak nieszczęscia za szczęsciem następowała Alternata. PasPam 146v.
  • – WStydzmy się Słonca tego ktore nąm Swieci gdy się Ludzi niewstydziemy. PasPam 237v.
Związki frazeologiczne

  • pod słońcem:
  • »na ziemi, na świecie«
    • – Coz kiedy to Contra modernas Inventiones oppugnationum iuz nie masz y iedney pod Słoncem Fortece że by propria virtute wytrzymać miała. PasPam 258v.
2. »promienie, światło słoneczne«
  • – Gospodyniey niewidziałęm Bo tam oni zony tak chowaią za iey słonce niedoydzie. PasPam 163v.
  • – Powyłaziły na owe skały Delfiny okrutne, wielkie psy morskie y innsze zwierzęta rozne y pokładło się to ku Słoncu. PasPam 65v.
Przenośnie
  • Słonce iest dobra Sława ktorego promienie Rozganiaią w Człowieku wszelkie gnusne Cienie Kto się do Sławy bierze iako w Słoncu chodzi.PasPam 269v
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Musiáło by słońce ináczey chodzić. KnAd 737.
  • Jédno słońcé dość ná niébié. Pánowánie towárzyszá nié lubi/ nié cierpi. KnAd 316.
  • aleć to w słońce patrzeć nietoperzowi. wie will die Eule in die Sonne sehen. le hibou sauroit-il suporter l'éclat du Soleil? T III 1037-1038.