Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*WŁOSKI

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy gramatyczne
lp M. m   włoski
ż   włoska
n   włoskie
D. m   włoskiego
N. m   włoskim
ż   włoską
Znaczenia
»pochodzący z Włoch«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bot. opich włoski:
    • – Macedonska Pietruszká/ ktorą Opichem Włoskim/ ábo Greckim zowią/od podobieństwá pietruszki nászey ogrodney. SyrZiel 1083.
  • zima włoska:
  • »łagodna, ciepła, taka jak we Włoszech«
    • Zima tego Roku była własnie Włoska bo wszyst[ka] bez Sniegu y mrozu na Saniach nic nieiezdzono Rzeki niestawały, Trawy zielone. PasPam 257v-258.
  • umieć po włosku:
    • – Przyprowadzili iednego Co umiał po Włosku. PasPam 63.
  • chodzić po włosku (sz. zm.):
    • Chodzę po włosku/ etc. vide Po włosku. Kn 68.
  • cząbr włoski (sz. zm.):
    • – Wziąć Cąbru Włoskiego, ktory też Dzięcieliną zowiemy, Grekowie Thymum, łotow pięć dwádzieścia, Bożegodrzewká czterdzieści. SyrZiel 371.
    • – Wziąć [...] Szmeru Włoskiego/ ktory też Dzięcieliną/ y Cąbrem Włoskim zowiemy/ nasienia Aminkowego/ ábo białego Kopru/ po dwu łotu. SyrZiel 411.
    • – Ten [wyłup] po Dzięcielnicy/ ktorą też Włoskim Cąbrem zowiemy/ wiie się y oplata/ biorąc od niey nazwisko/ moc y siłę. SyrZiel 503.
    • Cząbr Włoski/ vide Dzięcielnicá. Kn 94.
  • kapusta włoska:
    • – Potrzeby Ogrodne. [...] Kápustá Włoska, Brochul. CzerComp 2.
  • cebula włoska:
    • – Nádewszytki winny ocet z Włoską cebulą przyprawny, dobry. PetrSInst D4.
    • – Trzecia [cebula] którą Włoską [cebulą] zowiemy/ abo łupną/ Oszłochowi abo Askalonickiey cebuli podobna/ tylko że we wszytkich częściach y okolicznosciach wietsza. SyrZiel 1221.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Polski most/ Niemiecki post/ Włoskie nabożeństwo/ wszystko to błazeństwo. RysProv XIII, 1.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bez włoski:
  • »gatunek lilaka«
    • – Drzewo rodzajne i nierodzajne jest, ogródek pod oknami, w którym jest ziele: bukszpan, bez włoski, brzeskwinie. InwKal I 189.
    • – VVystrzyż sobie z papieru białego czworo listkowe kwiateczki, takie iakie na bzie białym włoskim bywaią. SekrWyj 51.
    • – Zrobić kwiecie lśniące się, ná podobieństwo bzu włoskiego. SekrWyj 51.
    • – Záraz z Wiosny zbieray te kwiecia [...] ze bzu włoskiego, z hiszpáńskiego, biedrzeńcowe etc. CompMed 636-637.
    • – Bez [...] bez włoski. Huck auf die Magd, Welcher Hollunder. lilac, lilas. T III 35.
  • bot. ziele Matki Bożej włoskiej:
  • rumianek włoski:
    • Chamomilla Romana, Rumienek włoski [...]. CompMed 21.