Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BECZEĆ I, BECZYĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
beczyć  
beczeć  
lp 1. os. beczę  
3. os. beczy  
lm 3. os. beczą  
lp m 3. os. beczał  
lm mos 3. os. beczeli  
lp n 3. os. będzie beczało  
becząc  
Znaczenia
1. »o niektórych zwierzętach: wydawać głos, ryczeć«
  • Bécząc/ [...] boando. Kn 19.
  • – Bék/ Békam/ v. Béczę / Bęk v. Bęczenie. Kn 19.
  • Béczę/ békam/ Mugio [...] Kn 19.
  • Beczeć iák owcá/ Balare, Balitare. Blácken. DasHünDict Ooiijv.
  • Beczeć iák woł/ Mugire, brüllen. DasHünDict Ooiijv.
  • plecken beczeć balare. KusWeg H6.
  • – Tu woły krowy beczą. PasPam 200.
  • – Ee. Tęn difton się pisował niegdy w tych dwu terminách beeler beczeć po báráńsku, y beelement bęczenie báráńskie. MalGram 34.
  • Beczyć, mugler, mugir. KulUszDyk 5.
  • Beczę, [becz]y, [becz], [becz]eli. blarren, blöcken. beugler, meugler, [...] mugir. beczy jeleń. der Hirsch schreyet. le cerf brame, rée. T III 30.
2. »o ludziach: jęczeć, płakać, ryczeć; źle śpiewać«
  • – Kto śpiewa, a nie umie abo nie do rzeczy, Raz jak koza, drugi raz jako cielę beczy, powinno go obiesić, żeby lepiej śpiewał, Jeszcze miasto stypuły będzie nogą kiwał. DzwonStatGrzesz 281.
  • – Męka Pańska komu największy pożytek czyni [tytuł]. Mniemam, że nalepszy zysk żacy z tego mają, Bo oni pewne kwartniki w Piątki odbierają. Choćby oni Tenebrae [pieśń wielkopostna] i sto razy beczeli, By był nie cierpiał, toby wizyty nie mieli. FraszSow A4[?].
  • – Wiesz i to, że ta wolność w Polszcze u nas bywa, że się jeden drze, drugi beczy, trzeci śpiewa. MorszAUtwKuk 3.
  • – ... pokryią to żony, przed mężami. do tego gdy przyidzie coreczkom i dziatkom odbieráć zausznice, będzie iákie tákie płákáło, nie tylko się kwiliło, ále i beczáło, áż tu ten i ow Ociec z-żoną wádzić się niechcąc, i dzieci nie rozrzewniáiąc, zápomnią o báłwochwálstwie... MłodzKaz IV, 389.
  • – Ledwie przygoda zakołace młotem, W serce: asz zaraz upada, asz beczy, Y za naymnieyszem truchleie kłopotem, Cosz iesli nas smierc na dzieciach kaleczy, Mdlec y włosow rwac nie będzie się wstydał, Jakoby na swiat niesmiertelne wydał. PotSyl 4.
  • Beczę ich blecke. WojnaLust 178.
  • – [zakochany młodzieniec] Już im [pachołkom] od amorów piać, od trenów i żałosnych mutetów nucić, od lubieżnych i wesołych konceptów śpiewać i do uprzykrzenia beczeć i silić się rozkazuje, sam miny kordyjalne w sobie sforcuje, wirszyki, cedułki i gorące pisania posyła. MałpaCzłow 255.
Użycia metajęzykowe
  • - verba beczę, huczę, ięczę, kwiczę, klęczę, krzyczę [...] Infinit in eć; e.g. beczałem [...] Infin. beczeć. WojnaInst 89
Podhasła

BECZĄCY


im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp M. n beczące  
lm B. mos beczących  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1613
Znaczenia
»o zwierzęciu: ryczące«
  • – Kwitnący Poley gdyby go bydło iádło/ beczenie w nim wzbudza. [marg.] Bydło beczące czyni. SyrZiel 477.
  • – Na których czatach tak im [żołnierzom cesarskim] szczęście [...] posłużyło, iż więźniów ryczących, rżących, beczących, kwiczących, piejących, gęgających [...] pędzili. DembPrzew 71.

*BĘCZEĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BĘCZEĆ, BECZEĆ II
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI, XVIII), SWil

Nienotowany w słownikach:
SStp, SW, SJP

Formy gramatyczne
beczeć  
lp 1. os. beczę   || bęczę  
3. os. bęczy  
lm 3. os. bęczą   || beczą  
lp m 3. os. bęczał  
lm mos 3. os. bęczeli  
Znaczenia
»brzęczeć«
  • Bęczy mi tu jedna [pszczoła] okolo glowy/ podobno mię nie zákole/ [...] szczknie. Iuźci mię uiádłá. VolcDial 130.
  • – [...] iáko te pczoły [!], ktore się wspomniáły, co vstáwicznie leżą, á cudzą robotą się żywią, ále áż názbyt choć y dármo látáią, bęczą, biegáią, y są in perpetuo motu, ále dosyć o tych pczelnych wyrodkách. OstrorNauka Ciij-Ciijv.
  • – U stołu miásto przysmákow to ná cię fuka [...] á ono Pániey we łbie muchy bęczą/ eż też czásem musisz náłaiawszy czepcá poprawić. ZłoteJarzmo D.
  • Bęczę/ Bombilo, apum proprium est. Kn 19.
  • Beczeć iáko pszczołá/ Bombilare, brummen wie die Jmmen. DasHünDict Ooiijv.
  • Beczę. Bombilo, facio bombum. SzyrDict 10.
  • Bęczę, [bęcz]y, [bęcz], [bęcz]eli. summen. bourdonner, bruire. § Bęczy komor. T III 31.
  • – Mucha [...] muchy mu we łbie beczą. T III 873.
BECZYĆ p. BECZEĆ I