Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BECZKA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. beczka  
D. beczki  
B. beczkę  
lm D. beczek  
N. beczkami  
Ms. beczkach  
Znaczenia
a) »miara ilości produktu mieszczącego się w takim naczyniu«
  • beczki AktaKrak I 383.
  • – tylko z beczkę go mieli MasDiar 92v.
  • – od trzech beczek soli OpalKListy 190.
  • – puł beczki DekrŻmud 127b.
  • – Nasmiawszy się tedy z owego Dyalogu nacieszywszy wypili beczkę piwa Gospodarzowi y drugą y poiechali. PasPam 190.
  • – dwie beczce SobJListy 225.
  • Beczki SolGeom III 86.
  • beczek SobTDzien 16v.
  • – Łaszt śledzi, potaszu, smoły ma beczek 12. T III 31.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • beczka piwna;
  • beczka piwna krakowska:
    • – Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Kn 19.
    • beczka piwna ma mieć według konstytucyi, 1565. garncy 72. a według 1598. garncy 72. [powinno być: 62!] T III 31.
    • Beczká piwna Krákowska: Garncy 63. SolGeom III 137.
  • węgierska beczka:
    • Węgierska beczka ma barył 3. T III 31.
  • beczka śledziówka:
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

1. »rodzaj naczynia«
  • – iáko beczká SyrZiel 434.
  • – z pełnej beczki SzymSiel 30.
  • – Poszedł ku nam prędko/ y widząc kilkánaśćie kolas namyślnie ná drodze z beczkámi/ z szmátámi porzuczonych/ utwierdzony w opiniey o boiáźni nászey/ ze wszytkiem Kommunnikiem ktorego było pod piętnaśćie tyśięcy/ zápálczywie przypadł zgodzinę ná dzień/ ledwiesmy byli stánęli porządnie. Pogrom A4v.
  • Béczká/ áchtél/ kłodá/ Béczká piwna/ in constit: Regni anni 1565. gárncy 72. anni 1598. gárncy 62. Tina. [...] Dolium [...] Orca. Kn 19.
  • – Ieden kupił 6 łásztow y 8 beczek Soli/ do czasu ná 5 miesięcy: więc Kupiec przedáie beczkę kiedy zá bár po 14 zł iakoż ią tedy kupuiącemu nápisać w ausczugu ma/ y summę zapłáty/ rachuiąc intetressy pro Ce[n]to 1½ zł. ná mies[iąc]: [...]. GorAryt 154.
  • – y beczką piią OpalKSat 86v.
  • – Czeladzi tez do Gospody dano beczkę miodu obrokow surowych y owsow dla koni etc. PasPam 150v.
  • – Targuięmy się tedy kto go ma Scinać atym czasęm wpadli tam do Sklepu w ktorym były prochy w beczkach pobrawszy insze rzeczy biorą tez y prochy. PasPam 60.
  • – do beczki niezbitey MłodzKaz I, 264.
  • – włoż w beczkę CzerComp 95.
  • Fasz-Binder bindet eine zufallerte Tonne/ Bednarz obija rozpádłą (rozsypáną) Beczkę obręczámi. ErnHand 273.
  • – w beczkach skurzánych ChmielAteny II 651.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • beczka winna:
    • – v béczék winnych Kn 337.
    • – w beczkách winnych SolArch 133.
  • beczka piwna:
    • – drozdzy z beczki piwnej HaurEk 40.
    • Beczek piwnych 24. InwPuck 103.
  • beczka octowa:
    • Beczká octowá/ PolPar 202.
  • rybna beczka:
    • Rybna béczká Kn 962.
Związki frazeologiczne

  • do beczki lać bez dna:
  • »starać się daremnie«
    • – do beczki lać bez dná PetrSEk 11.
  • lać jak w beczkę:
  • »pić bez opamiętania«
    • leie wsię iak wbeczkę OpalKSat 48v.
  • jako beczkę bez dna zlewać:
  • »pić bez opamiętania«
  • z inszej beczki począć:
    • – Z inszey béczki pocznimy. KnAd 1331.
    • – z inszey, prawi beczki Musi począc tę woynę PotWoj 148.
  • zacząć z inszej beczki:
    • – chciałem ią zacząc z inszey beczky OpalKListy 461.
  • siedzieć jak śledzie w beczce:
    • – siedzieli jak śledzie w beczce DembPrzew 59.
  • jak śledzie w beczkę wbijać:
    • – Turki jak śledzie w beczkę wbijał DembPrzew 48.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

Przenośnie
2. zool.  »orka, duży, drapieżny ssak morski uważany wówczas za rybę; Orcinus orca,«
  • Béczká/ rybá morska/ Orca. Kn 19.
  • OURQUE (Monstre ou Poisson de mer). Orca [...] BANIA (álbo) Beczka morska ryba. DanKolaDyk II, 320.
  • beczka ryba morska. Wall-Schwein, runder, grosser See-Fisch. épulard, grande ronde poisson de mer. § beczka często tysiąc funtow waży. T III 31.
Użycia metajęzykowe
  • - [...] beczká beczek, bayka baiek, száblá szábel [...] WojnaInst 38