Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

LIS

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne
lp M. lis  
D. lisa  
C. lisowi  
B. lisa  
W. lisie  
lm D. lisów  
Znaczenia
1. »zwierzę«
  • – JANOWI III. Krolowi [...] przyniesiono rzecz ádmiracyi godną, Szczupaka zębámi Lisa záżartego, i ták wraz z Lisem przyniesionego. ChmielAteny I 479.
2. »skóra«
  • – Futer drogich (okrom Lisow, Popielic, Wilkow, Báranow) [...] niech się nie godzi áni w Obozie, áni zá obozem záżywać, Towárzystwu y Porucznikom. FredKon 13.
3. przen. »o człowieku sprytnym«
  • – I rzekł [Jezus] im: Idźcie, a powiedzcie temu lisowi [Herodowi]: Oto wyganiam dyjabły, i uzdrawiam dziś i jutro, a trzeciego dnia dokończenie wezmę. BG Łk 13, 32.
  • – Zowią takiego Nouitiusa [...] po niemiecku Studenci y nationales fuchs, po polsku lis a proprietate chytrości, Bachant etc. GollPam 12.
  • – Przybrawszy sił na nas przyszedł alec się y na tey zawiodł intencyi bo trudno w Spiączki Złapac Ostroznego Lisa. PasPam 111.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    – Liśie pomkni śie/ kuno przed stoł/ sobolu zá stoł/ á ty báránie zá piec. RysProv E2v.
  • (wariant II):
    Lisie, pomkni się, Kuno, przed Stoł, Sobolu, zá Stoł, Báránie zá Piec. ErnHand 560.
  • (wariant III):
    Lisie pomkniy się; kuno przed stoł; sobolu za stoł; baranie za piec. FlorTriling 183.
  • Lis grzeie/ kuná chłodzi/ sobol zdobi/ báran wszy płodzi. RysProv E2v.