Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KANAŁ

rzecz.
m
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   kanał
D.   kanału
Ms.   kanale
liczba mnoga
N.   kanałami
Ms.   kanałach
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • Kánał. v. Rynná/ Rynsztok/ Rurá/ Dziurki w nosie. Por. Kn 261.
  • – Gdy się one zawody skończyły, wszystkie one peoty szlacheckie zgromadziły się pod kamienicę królewicową, prosząc królewica [Władysława IV Wazę] jmć, aby im ten honor uczynił, a chciał wsieść na którą i przejeździć się w niéj po onym kursie kanału wielkiego, na którym się zawody odprawowały. I uczynił to chętnie królewic: wsiadł na peotę Priulego, syna nieboszczyka księcia weneckiego, która najszumniejsza była, a nas drudzy rozebrali na swoje peoty, i takeśmy kilka razy przez on kurs przemknęli. PacOb 161.
  • – Dawano też ostryg barzo dobrych, które się tamże w Arsenale łowią w dziedzińcach; łowią się i w mieście po kanałach, ale smakiem i wielkością [...] discrepant od arsenalskich. BillTDiar 31v.
  • GONDOLIER [...] Cymbae ductor [...] Barkanierowie Przewoźnicy na kanałach Weneckich. DanKolaDyk II, 90.
  • – Ogrod, Polski Wersal, Locus deliciarum Zacnego y znácznego Inwentorá J. W. Jmści Paná Jerzego DZIEDOSZYCKIEGO Koniuszego Koronnego, Polskiego Hortensyusza Dzieło kosztowne, wielkich sum ná się erigowánych scopus & scopulus: gdzie Pałac, Gabinety, Kaplice malowániem, sztukáteryą, przedniemi y drogiemi były adornowáne, kanáłami wodnemi, co ráz inaczey prowádzonemi, iak Insuły separowáne. ChmielAteny II 301.
Przenośnie
  • Starożytność [...] do złotego wieku deszcz złoty przydać śmiała/ to sobie przywłaszczaiąc/ że na nie przy narodzeniu Minerwy nie prosty iaki Akwariusz/ ale drogi z nieba ocean złotymi lunął kanałami.PisMów II 369
Podhasła

KANAŁ


Najwcześniejsze poświadczenie:
1609
Znaczenia
składnik nazwy geograficznej hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • Kanał Angielski:
  • »Kanał La Manche«
    • – Prouincia bogáta w bydło/ w másło/ sery/ wełny/ ryby/ y we lny. Dźieli się ná gorną/ y dolną. gorna bárźiey się przybliża do Ligery: dolna do Kánału Angielskiego. BotŁęczRel I 38.
    • – [...] ktore to Okręty ná pierwszym wstępie ná Kánale Angielskim Okręt Holenderski poimały/ y wiedli go do Insuły De Wight do Angliey náleżącey. MerkPol 142.