Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GOŚCINIEC

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: GOŚCINIEC, GOŚCIENIEC
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. gościniec  
D. gościńca  
B. gościniec  
N. gościeńcem   || gościńcem  
Ms. gościńcu  
lm B. gościńce  
N. gościńcami  
Znaczenia
1. »zajazd, gospoda«
  • Gościniéc/ [...] Item Gospoda I. Kn 204.
  • Gościniec zrujnowany i stajnia, tylko zrąb stoi balowy i to już zgnieły. InwKal I 476.
  • TAVERNE [...] KARCZMA Gościniec Dom goscinny Austerya. DanKolaDyk II, 530.
  • GARGOTTE [...] KARCZMISKO puste niewygodne, chata zgniłka spruchniałka gościniec ladaiáki podrożnemu ná popas álbo nocleg przypadaiący giełda garkuchnia. Aller prendre ses repas à la gargotte. Popinari [...]. Chodziwać ná obiady do giełdy do garkuchni. DanKolaDyk II, 79.
  • Gościniec, g. gościńca. 1) Gast-Hof, Herberge, Wirths-Haus, insonderheit an der Land-Strasse. [...] auberge, hôtelerie, passade. [...] w ktorym gościńcu (gospodzie) stać będziemy. T III 407-408.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • gościniec wjezdny:
    • Gościniec wjezdny w mieście Pleszewie bardzo nadrujnowany z czynszem z niego należącym oddaje się, jako też generaliter wszytkie czynsze, akcydensa do tej majętności pleszewskiej należące ad extenuationem sumy wyżej wyrażonej wimpp. Cieciszewskim oddaje się. InwKal I 759.
2. »szeroka droga publiczna, trakt«
  • – Były dwie bábie ná gościńcu/ ktore goście do gospody przyimowáły [...] czárow iednakich záżywáły. SpInZąbMłot 408.
  • – A Abrám był bárzo bogáty wbydło/ w śrebro/ y w złoto. Y szedł gościńcámi swymi/ od Południa/ y áż do Betel áż do onego miejscá gdzie przed tym był namiot jego miedzy Betel y miedzy Haj. BG Rdz 13, 2-3.
  • – Nád to/ sposobię ná wszystkich gorách mojich drogę/ á gościńce moje będą podwyższone. BG Iz 49, 11.
  • Gościniéc/ v. Drogá torowána. Kn 204.
  • – Dumne Kozakow Dnieprowych iuż trzeci raz ánimusze, odmścicielce szábli W. X. M. podáie, tábor nieprzyiázny odwadze otwira, y trupámi ná milę końkiemu kopytu gościniec burkuie [Hetman Polny Mikołaj Potocki]. KalCuda c3v.
  • – Na Czatę nie Gosciencem ale Manowcami iezdzą. PasPam 177.
  • – Armata in casu necessitatis do Obozu ruszona; ma swoim iść gościńcem, jako nayprościey nic nie wybaczaiąc. ArtWoj 56.
  • – Dragonia moskiewska [...] razem z piechotą ruszyła się do Kowna. Idąc gościńcem trafiła na uszykowane szwadrony nasze i [...] z armatek polnych [...] dawać poczęła. MatDiar 99.
  • Gościniec, g. gościńca. 2) Land-Strasse. [...] grand chemin; chemin roïäl; estrade. [...] do kościoła, do młyna gościniec pospolity sąsiad sąsiadowi wydać powinien. T III 407-408.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bity gościniec:
  • »droga o twardej, trwałej nawierzchni«
    • – Poszedłęm tedy na Bełzyce, wszystko Manowcami a Lassami. Niezdało się to Panom Pospolitakom poczęli narzekac ze to nie bitym Goscincem. PasPam 236.
  • gościniec główny:
  • »nurt rzeki«
    • gościniec głowny; wart; nurt. Strom eines Flusses. courant, fil, fort d'une riviére. T III 408.
Przenośnie
  • Po zerwanym sejmie błąka się Rzeczpospolita, jeżeli jednak konfidencyja inter status będzie przywrócona [...] może jeszcze jednak z łaski W. K. M-ci dźwignąć się i przywrócić na swój gościniec.DiarSejm 340
  • Gościniec, g. gościńca. 3) fig. Bahn, Weg zu etwas. [...] fig. chemin, voie, moien. [...] z bitego do nauk, do sławy skierował gościńca; ubitym od ciebie idę gościńcem; ściele sobie do korony gościniec.T III 407-408