Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GROMADA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1611
Formy gramatyczne
lp M. gromada  
D. gromady  
N. gromadą  
lm B. gromady  
Znaczenia
1. »najczęściej o ludziach lub zwierzętach: duża liczba jednostek zebranych w jednym miejscu; zbiorowisko«
  • – O Karaniu Przekupniow y Rzemięslnikow w fałszu doświadczonych [...] Naprzod ich do wiezienia sromotnego daią [...] Tedy zá pierwszym razem vymą kleszczykomá zá spodnią wargę, á záś dwiema rázomá zá obie/ lecz trzeci raz gdy go przekonáią/ To go iuż kleszczykámi zá nos záciągáią A ták ich Bachorowie pięknie ustroionych wywodzą/ by [...] Tam záraz [...] Gromada wielka ludzi/ z domow się zbieżawszy/ z pośmiewiskiem dziwuią. GwagPaszkKron 127.
  • – Potym przydziesz ná págorek Boży/ kędy jest straż Filistyńska: á gdy tám wnidziesz do miástá/ potkasz się z gromádą Prorokow/ zstępujących z gory: á przed nimi będzie hárfá/ y bęben/ y piszczałká/ y lutnia/ á oni będą prorokowáli. BG 1Sm 10, 5.
  • – Skoro się ta Astronomicka y Filozoficka do gromady z kupiła Sekta, zaraz każdy z nich według swego zdania podawał sententią traktuiąc ow o niebiosach a ow o Planetach, ten o Słońcu, ten o Xiężycu, ten o gwiazdach. AndPiekBoh 18.
  • – Innych tu wszytkich ponotowanych karać, iesli słuszney przyczyny nie mieli absentowania, abo niestawienia się do gromady. SprawyCzerUl II, 399.
  • – Ten zacny człowiek [Stefan Wielogłowski] najprzód poruszył wiele szlachty na sejmik: [...] stanęła z nim znaczna gromada Podgórzanów lekko, bez wielkich zawad, wozów, ale arcy armatno. OtwEDziejeCzech 227.
2. »ogół mieszkańców wsi, osady«
  • – Oddano mi tedy Dobra y Gromady. PasPam 249.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Gdzie gości gromádá/ niesmáczna biesiádá. KnAd 240.