Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GROZIĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
grozić  
lp 2. os. grozisz  
3. os. grozi  
lm 3. os. grożą  
lp m 2. os. groził  
lm mos 3. os. grozili  
lp 2. os. groź  
grożąc  
grożono  
Znaczenia
1. »straszyć kogo zapowiedzią kary, złymi następstwami«
Rekcja: komu; czym, kim || zd. || bezok.

  • – Mars im sam pojźrzy z twarzy. Jako rozpuszczony kruszec, i miedzi cierpliwej Wre ukrop bełkotliwy: Tak pałają, tak Trytonom Dnieprowym głębokim Ponurym grożą wzrokiem [o wojsku]. TwarSRytTur 9.
  • – Co przedtym iakom namienił na Woysko przechodzące hukali wołali grozili kniaziem Dunkoronskiem [Dołgorukim] grozili kaydanami y Stolicą wten czas ani gęby nikt Rozdziwił. PasPam 109.
  • Grozisz mi tu WMMPan smiercią iest to wszystkich zyiących Communis Regulas [powszechne prawo]. PasPam 136v.
  • – Odpowiedasz tunąm Wszmość Woyskięm, grozisz iakąs zęmstu [zemstą] obiecuiesz wrocić się nazad do związku. PasPam 136v.
  • – Nate Słowa moie kiedym mowił że mi mieczęm y Smiercią grozą Obrocił się krol do Podkomorzego koronego y rzekł pies to mowił. PasPam 149a.
  • – Nad osobą moią iako z Całego Woyska Tryumfowano Iako Złoczyncę Inkarcerowano Szukano, Inqvirrowano ledwie tylko że Niemęczono. Mieczem iednak y Smiercią grozono. PasPam 149v.
  • – Pokazał się na Niebie Straszny y wielki [kometa] ktory przez kilka miesiecy trwaiąc swoią oczom Ludzkim groził srogością y nim bardziey trwał tym bardziey serca truchlałe trworzył [kometa] ominuiąc niedobre affekty ktore potym nastąpiły. PasPam 188v.
  • – W Smogorzowie mięszkaiąc naypierwszy raz pusciłem się na flis. Będąc Frycem trzymąłem się starszych Szyprow ktorzy mi grozili. ze mię tam miano podgolic na mięszku, iako to fryca. PasPam 234-234v.
  • – Oni az prosili zeby unich kupiono zapłacono im tedy po 110 y tak co mnie grozili podgoleniem to onych samych podgolono. PasPam 234v.
  • – Amurat [...] Daie buiurdun Baszy aby na Dywanie Sprawę czynił o sobie a iesli niestanie Mieczem go konac grozi. DrobOpow 187-188.
  • – A gdy jeszcze dáley Prorok S. onym Dármopyszkom Syońskim grozi [...] Dnia onego (są słowá w starey Biblijey Polskiey) y w Biblijey Wuykowey/ Odeymie Pan ochędostwa trzewikow: Tedy zásię Tremmellius, Piscator, y nowa Biblija Polska żadney wzmianki nie czynią. GdacPrzyd 20.
  • – Słyszałeś, co Syn Boży rzekł do apostoła: piekielne mocy mego nie ruszą kościoła, A Tekieli, ktoremu zawieszeniem grożą, Chce z Turkami obalić bazylikę Bożą? PotFraszBrück I 440.
  • – Kamińska generałowa, naturalnie pyszna i choleryczka, rozgniewała się, poczęła mi grozić zięciem swoim. MatDiar I, 542.
2. »stwarzać stan niebezpieczeństwa«
  • – Posłaliśmy barabańszczyka posłanego od pana wojewody połockiego do pana Czarniawskiego z kartą ostrą, ażeby ustępował alias grozi wojna. ChrapDiar II 182.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • ~ Zysk nié słuszny szkodą grozi. KnAd 1379.
  • ~ Nikomu nie groz, bo to białogłowska. JaśDict 116.
Podhasła

*GROŻĄCY


im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lm D. grożących  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1615-1743
Znaczenia
»stwarzający stan niebezpieczeństwa«
  • – Tymczasem zaś, aby dla wód podchodzących nie stała się ruina na dole, starać się mają pp. officiales, aby ludzi dobrać do wydawania wód, błota, do reparacyi szybów i miejsc ruiną grożących, dla opatrowania koni, którym żupa instantaneam obmyśli solutionem. InsGór 80.