Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*PRZYRODZONY

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643
Formy gramatyczne
lp B. m nżyw przyrodzony  
Znaczenia
»właściwy komu od urodzenia; wrodzony; dany prze naturę«
  • – Iego zacni klienci [...] Zeby ten przyrodzony przymiot wsobie mieli Miłoscią przeciw Bogu Blizniemu gorzeli. PasPam 270v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • afekt przyrodzony:
  • »miłość«
    • Afékt przyrodzony/ vide Miłość. Kn 4.
  • wstyd przyrodzony:
    • – Lidora sama przyiecháła Iak niewolnica wszytká się okryła Płasczem, y twarzy nic nie ustroiła, Oprocz co gładkość lub zaniedbáná W wstyd przyrodzony była znią ubráná [...]. OblJasGór 104.
  • potrzeba przyrodzona:
    • – Będziecie też mieli miejsce zá Oobozem/ gdzie będziecie wychodzili ná potrzebę przyrodzoną [...]. BG Pwt 23, 12.
    • – Wypróżniáć się/ iáko źwierzętá czynią. honestius dicitur ná stoléc iść/ stoléc mieć: Czynić sobie wczás ambiguum est. Potrzébę przyrodzoną odpráwowáć etiam ambiguum, quia duplex est vt diximus, Ná dwór máły. Ná dwór wielki. Oletum facere [...]. Kn 1326.
    • – Więc kiedy go potrzeba przyrodzona budzi, Stół namacawszy, darmo po kątach się trudzi, Szukając drzwi, żeby mógł wyniść do wychodku [...]. PotFrasz2Kuk II 415.
Podhasła

PRZYRODZONA


w funkcji predykatywnej

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1627
Znaczenia
»jest właściwe od urodzenia«
  • – [...] to Hiszpanom przyrodzona skutecznie dokázywáć ná co się záwezmą: y co raz opánuią dokońcá trzymáć. SzemGrat 46.