Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BENEDYKCJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M.   benedykcja
D.   benedykcji
B.   benedykcją
N.   benedykcją
Ms.   benedykcji
  benedykcjej
lm B.   benedykcje
N.   benedykcjami
Etymologia
łac. benedictio
Znaczenia
»błogosławieństwo, udzielone komu zwykle przez osobę duchowną lub znajdującą się u władzy osobę świecką, konsekracja, poświęcenie; tu tylko w lm: dobre życzenia«
  • – Hetman […] każe postępować do nieprzyiaciela, a zatym kapłani iezdząc benedykcyą daią. MasDiar 45v.
  • – Z wesołym Sercem poBenedykcyi Kapłanskiey potkalismy się naypierwey stoiąc nalewym szkrzydle nie bezwielkiey Szkody naszey VCzynilismy zaŁaską Bozą duzą dziurę wnieprzyiacielu. PoczOdlPam 22.
  • – Po południu znowu byliśmy w kościele i wzięliśmy od księdza superiora tamecznego [Feliksa Mierczyńskiego] benedykcyje przy obrazie cudownym Matki Boskiej. ChrapDiar II 434.
  • – Kanclerz Wielki Koronny […] odprowadził Królestwo Jchmć […] ku ołtarzowi […] gdzie […] odebrali z rąk iego [księdza nuncjusza] przy benedykciey upominki od Oyca Świętego. DiarSejm1672 25.
  • – Chorobą długą […] strapiony stáwić się przed maiestat W. K. M. nie mogę/ abym świątobliwe ręce tworce swego pocałował/ i z nich benedykcyą i auspicium miał ná ták wielkie i trudne dostoieństwo. PisMów II 324 [334].
  • – W Lublinie u drzewa krzyża ś. bierze benedykcyją [mąż autorki]. StanTrans 117 marg.
  • – Téj drogi sukcess dobry przypisujemy opiece św. Felicyana, bośmy się jemu ofiarowali i tam u ołtarza jego benedykcyą brali. ZawiszaPam 161.
  • – WM Panstwu […] z wszelkiemi na Dom Ich benedykcyami z serca. zycząc iestem [zakończenie listu]. RzewKor 25.
  • – [...] Nayjaśn: Krolowa Ieymć […] Krolewnę Ieymć na nagotowanym złożywszy kredensie, P. Bogu ofiarowała, także solenną Benedykcyą Papieską […] odebrała. GazPol 1735/ 37, 6 nlb..
  • – Po daney Benedykcyi od Arcybiskupa Marszałek W. K. promulguje VIVAT KROL. ŁubHist 143.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • benedykcja rzymska (sz. zm.):
    • – Tamże [pod Warną] poległ Julianus Kardynáł, animuiący Woysko, Rzymską Benedykcyą do batálii. ChmielAteny I II, 350.
    • – Clerus Hiszpański więcey Dobr trzyma, niżeli świeccy Panowie: […] Benedykcya Rzymska, wyprożnione nápełni szkatuły [o subsydiach papieskich na wojny z heretykami]. ChmielAteny I II, 36.
  • pasterska benedykcja:
    • – Áfektem przytomny będę ná tym przyszłym Wm. M. Páná w. ezdzie/ ktoremu wespoł z.drugimi Diecezánámi Kátedry Gnieźninskiey congeniculabo przed pásterską Wm. M. Páná benedikcyą. PisMów II 389 [399].
  • Benedykcja Najświętszego Sakramentu:
    • Benedykcya Nayświętszego Sakramentu. Consecration des Heiligen Abendmahls. Consécration; Bénédiction du très Saint Sacrement. T III 32.