Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GRUNT

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   grunt
D.   gruntu
B. uż. nżyw.   grunt
liczba mnoga
M. uż. nosob.   grunty
D.   gruntów
Etymologia
niem. Grund
Znaczenia
1. »ziemia uprawna, rola«
  • – Pusciłęm [Smogorzów] in eadem Qualitate [w tymże stanie] iakom go odebrał y trzymał [...] to iest Grunty dobre wyprawne. PasPam 282v.
  • – Wrocili my się tedy do Miasta tylkosmy rozkazali żeby zkozdey wsi po dwoch przyszło by mieli kwity poborowe że by się z nich informować ktora wies więcey ktora mniey ma Gruntow. PasPam 81v.
  • – Ná to mieć baczenie, áby Iárzyny co máią być do chowánia; w doły, dobrze obeschłe w piasczysty grunt w kopano. HaurEk 9.
2. »własność ziemska«
  • – Wyżej mianowanego Szycę [...] obiecuię w spokojnym zachować używaniu gruntu tego, dając mu moc pomieniony grunt przedać, darować, harendować, jednak z wiadomością zamkową. InwPuck 175.
3. »fundament; rzecz najważniejsza, podstawowa«
  • – Dano tedy ieść Siła ale zle y niesmaczno ptastwo tylko pieczyste grunt. PasPam 164v.
  • – I tak powiedam ze w okazyiey nabicie naypotrzebnieysze z ktorym idziesz do Nieprzyiaciela, ale nabiiac kiedy to iuz zetrą się woyska rzatko się to trafi szabla grunt. PasPam 94v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • z gruntu:
  • »zupełnie, do szczętu, do cna«
    • – Wszystek Ludzi wybor temi czasy Z gruntu wyginął że ich bardzo mało Celnieyszych Ludzi do Boiu zostało. PasPam 110v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • budowanie na cudzym gruncie:
    • Budowánie ná cudzym gruncié/ Superficies [...] Superficium [...] Superficiaria aedes [...]. Kn 51.
  • chłopski grunt:
    • – Uskarzał się o to ze zyto przezen na chłopskim pustym Gruncie zasiane w niebytnosci samego Ie[go] Msci Pana Szostowickiego [...] chłop ten grunt osiadł. DekrŻmud 29a.