Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*PRZYPAŚĆ

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
lp m 3. os. przypadł  
ż 3. os. przypadła  
n 3. os. przypadło  
lm mos 3. os. przypadli  
lp 3. os. przypadnie  
lm 3. os. przypadną  
przypadłszy  
Znaczenia
1. »szybko zbliżyć się; dopaść; napaść, uderzyć na kogo«
Rekcja: na kogo co

  • ~ Przypadnie Woiewoda y mowi MSCi Panowie do was to widzę coś sobie upodobał Nieprzyiaciel. PasPam 106v.
  • Przypadszy na Woysko Niemieckie tak na nich wzięli rezolutnie że kilka Regimentow Ognistych ledwie nie w poł wycięli. PasPam 267v.
  • ~ Turczyn się wydziera rad by bardzo puscił kozaka, a kozak go nie chce. Przypadli wzięli Przyprowadzili krolowi. PasPam 269.
  • ~ Usłyszeli wszyscy owo zawołanie przypadli z Swiecą. PasPam 280.
  • ~ Co przypadnie wał to y nas y barkę przykryie. PasPam 67.
  • ~ Kiedy przypadną [okręty] Srogięm impetem dadzą ognia do Siebie zobuch Stron. PasPam 68v.
  • – Na nas zgotowym ognięm przypadli. PasPam 94v.
2. »mieć miejsce; przytrafić się«
Rekcja: komu; w co

  • – A tak własnie było ze w Same Święta Wielkanocne przypadło S. Marka. PasPam 201.
  • Przypadła mi ta chorobka zprzepicia. PasPam 279.
Przenośnie
  • Kiedy tęn umysł przypadnie że by zostać. to iakas węsołość ogarnie człowieka.PasPam 73v
3. »dostać się w udziale«
Rekcja: na co

  • – W Rączkach w tym Roku przypadła Sukcessyia na Domy Panow Łąckich gdzie ia odebrałęm per ex divisionem część dziecinną. PasPam 235v.
4. »okazać się odpowiednim, nadać się komu«
Związki frazeologiczne

  • przypaść komu do serca:
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • potrzeba przypadła (sz. zm.):
    • ~ [...] dzieciom [...] ten defekt zwyczayny, to iest ryby w łóżku łowić co pochodzi częścią ze zwyczáiu że się wstać niechce gdy potrzeba przypadnie, w czym zasnąwszy snem głębokim puszcza pod się [...]. VadeMed 220.
    • ~ VENIR (Arriver) [...] Jeśli by ci przypadła pilna potrzeba, iest tám nádworze stolec y insze wszystkie wygody. DanKolaDyk II, 569.
Podhasła

PRZYPADŁY


im. przym. prze.

Formy gramatyczne
lp M. m przypadły  
lm D. przypadłych  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1618
Znaczenia
»taki, który dostał się komuś w udziale«
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • z trefunku przypadły:
    • – Tréfunkowy/ z-trefunku przypadły. Fortuitus concursus [...] Fortuitus euentus [...] Ktory się náwinął/ ábo/ Jako się kto náwinął. Kn 1153.
    • z trefunku przypadły. Trefunkowy. zufällig, von ungefehr geschehen. fortuit, arrivé par hazard. § nie unikniesz razom trefunkowym. T III 2333.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Przypádłych rzecży lekce nie waż. Anteeunt tacitas semper praesagia clades. RysProv 65.