Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BAŁAMUT

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BAŁAMUT, *BAŁAMONT, *BAŁAMUNT
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. bałamut  
D. bałamuta  
N. bałamutem  
W. bałamuncie   || bałamucie  
lm M. bałamutowie   || bałamuci   || bałamonci  
B. bałamuty  
N. bałamutami   || bałamuty  
Etymologia
rus. bałamut
Znaczenia
»ten, kto wprowadza w błąd, krętacz, oszust; człowiek niepoważny«
  • – Francuzi [...] Diabłu się dają, I Bogu łają, gdy przysięgają. Bałamutami, choć już starcami. SarbNabDesBar I 442.
  • – Ani oglądaycie się ná to by namniey/ co niektorzy báłámutowie báłámucą o roku przestępnym. SykstCiepl 151.
  • – Owi nieumieią uszu swych záżyć [...] ktorzy rádzi słucháią chwał swoich [...]. Tácy wnet tráfią ná pochlebce/ ktorzy ich do hárdości przywiodą/ á potym zepchną/ iako z gory iákiey. Przestrzegł nas Izáiasz Prorok/ ábysmy się tymi báłámutami nie báwili. BirkNiedz 184.
  • – Pisząc to/ obá y ia y ty mym zdániem iestesmy Báłámonci/ ty żeniąc się/ rozumiesz żeś się z Zony doskonale ucieszył/ á ia pisząc spodziewam się/ że nie ucieszysz. ZłoteJarzmo A3v.
  • – Ty spiewasz Skowronku czy mi sie tak widzi Skowro[nek]: A spi spi bałamuncie a ze mnie nie szydzi. KodKon 123.
  • – Błaznie z-wiekszą bedzie Twoią zgubą gdy Syna takiegosz miec bedziesz Iakos sąm iest domator bałamut y munka Ignorant y wroliey swey wszytek utopiony. OpalKSat 88v.
  • – Te tylko są rozności głupstwa, że jeden błazen – cały człowiek złożony ze czterech liter, drugi bałamut prawy z jawnym głowy postrzałem, trzeci są z mądra głupi. OpalŁCoś 304-305.
  • – Osman [...] Wieszczkow, wrożkow, Kuglarzow, Z Czarami y z Gusły Mataczemi nakoło osnuł się Powrusły Ktorym iako Aniołom tak wierzy uprzeymie [...] Nigdy nie miał Apollo tyla w Delphie sławy Co ci ubałamuta zaswoie oszusty Chociasz daleko mędrsze głowy są kapusty. PotWoj 75.
  • – Aleś ty wielki w tey mierze báłámut/ że się wdałeś w dyskurs o tym czego sam [...] nie wiadomy. GorzWol 92.
  • Bałamut, jaseur, baveur. KulUszDyk 4.
  • Bałamut. Fasler [...] Possenreisser. badin; conteur de fornettes; babillard, goguenard. T III 20.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bałamut baba:
    • Delira mulier. BAYKA bayarka głupia bałamut baba. DanKolaDyk II, 447.