Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

WINNY II, WINIEN

przym. od
  WINA
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1632
Formy gramatyczne
lp M. m winien  
winny  
ż winna  
n winno  
N. m winnym  
lm M. mos winni  
D. winnych  
lm M. mos winniejsi  
Znaczenia
1. »taki, który zawinił, który odpowiada za co«
  • – Iezelis Winny to cie Bog w tey Okazyi [...] skarze. PasPam 102-102v.
  • – Ten winięn kto oskarzył. PasPam 136.
  • – Bardziey go winnym nizeli nie winnym bydz sądzę. PasPam 136v.
  • – Insza to iest rzecz bydz obwinionym a insza winnym. PasPam 138.
  • – Kazał [król] się nąm obłapić przeprosić się odpuścić sobie z Serca bos cie iuz teraz obadwa sobie winni. PasPam 176v.
  • – Owi Infamisowie Poniewierali się az dodrugiego z nowu Seymu. Na ktorym Generalna Stanęła amnestya na wszystkich [...] oprocz kilku niektorych [...] Co byli winnieysi. PasPam 186v.
Związki frazeologiczne

  • czynić winnym:
2. »taki, który jest zobowiązany do czego«
Związki frazeologiczne

  • winien wdzięczność (sz. zm.):
  • »ktoś jest zobowiązany do wdzięczności, wiele zawdzięcza komuś«
    • – Musi sobie przypominać co WSCi winięn zawdzięczność. PasPam 162v.
  • winien wiele wdzięczności:
  • »ktoś jest zobowiązany do wdzięczności, wiele zawdzięcza komuś«
3. »należący się, należny«
  • – Do ktorey ochoty [...] winna, Maiestatowi obedyencyia y przysługa A sama Stymulowała mię Cnota. PasPam 147v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – Winien mu/ iák báran wilkowi. KnAd 711.
Podhasła

*WINNY


w funkcji rzeczownika

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1656-1688
Znaczenia
»ten, kto zawinił, winowajca«
  • – Iezeli temu kto się niewinnym czyni choc do inszych winnych Regulowana przykra się widzi luba [zam. lubo] niewielka przymowka ztąd że niech bierze miarę. PasPam 140v.

WINNY I

przym. od
  WINO
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1643
Formy gramatyczne
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • chmielina winna:
    • – Wam młodziency [...] hártowáne zbroye przystoyniey nosić/ niźli obkrącáne Chmieliną winną tyki. OvOtwWPrzem 126.
  • brant winny:
    • BRAN de vin [...] Brant winny wodka z lagru winnego robiona. DanKolaDyk I, 225.
  • administrator składnego winnego:
    • – Ichm. Panowie posłowie mają się o to [zakaz kupowania wina za granicą] starać [...] ażeby o to czynił instygator ex delatione administratora składnego winnego w trybunale inter causas fisci. AktaKrak II/1 215.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • grono winne:
    • – A ná winney mácicy były trzy gáłązki/ á oná jákoby pąkowie wypuszczáłá/ á wychodził kwiát jey/ y dostawáły się jágody gron winnych. BG Rdz 40, 10.
    • Grono winne/ kálinowe/ bzowe. Botryon, Botrus [...]. Racemus [...]. Kn 210.
    • – Przyniosła [...] gron winnych/ bronatno zfárbowánych z rodu. OvOtwWPrzem 332.
    • grono wina albo winne. T III 422.
  • beczka winna:
    • – v béczék winnych Kn 337.
    • – w beczkách winnych SolArch 133.
WINNY II p. WINIEN