Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BLAT

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. blat  
D. blatu  
B. blat  
N. blatem  
Ms. blacie  
Etymologia
niem. Blatt
Znaczenia
1. »płaszczyzna ostrza broni siecznej lub narzędzia«
  • – V Czekaná Obuch ná chłopá/ Blat ná przyiacielá/ Toporzysko ná chłopcá. ŻabEt C2.
  • – Chciał go był iáko/ z boku ciąć/ w kárk wyniesiony: Ale miecz nieostrożnie blatem vderzony O filar/ popádał się áże w sámo gárło. OvOtwWPrzem 186.
  • – Do Toporá [tytuł] STárożytny Toporze/ á cosz sie to dzieie? Ze teraz blatu twego/ ták poler rdzewieie. Toporzysko czerw ztoczył/ ostrze przytępiáło/ Y oney twoiey dawney wspániáłości máło. KochProżnEp 51.
  • – Ty, ktory władniesz sceptrem trojrogatem, Kiedy chcesz - wzburzysz i kiedy chcesz blatem Ugłaszczesz cale szumiące fale [...]. KorczWiz 86.
  • – Godzien złota kto bułatem y żelaznym robi blatem. MikSil 64.
  • Blat. [...] 2) Blatt, Fläche, flache Seite als an der Axt. [...] 2) feuille, le champ, le plat; la partie plate comme d'une hache. § [...] 2) blat u siekiery, u piły. T III 55.
2. »cienka blaszka metalu«
  • Blat. 1)Blat gold, Silber zum vergulden oder versilbern. [...] 1) feuille de l'or ou de i'argent batu pour dorer ou argenter. [...] § 1) Weź blat fayngultu a pozłoć. T III 55.
3. »płaszczyzna jakiegoś przedmiotu, tu: bok«
  • – W Łysobykach, pod Lublinem, widział pan jeden wężow dwadzieścia na firkant poplecionych, na każdym blacie po piąci. SzemTorBad 319.