Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

WRÓCIĆ SIĘ

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1632
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  wrócić się
czas przeszły
lp m 1. os.   wróciłem się
  wróciłem się
3. os.   wrócił się
ż 3. os.   wróciła się
n 3. os.   wróciło się
lm mos 1. os.   wróciliśmy się
  wróciliśmy się
  wrócili się
3. os.   wrócili się
czas przyszły prosty
lp 1. os.   wrócę się
3. os.   wróci się
imiesłów uprzedni
  wróciwszy się
Znaczenia
1. »przybyć ponownie na miejsce, które się opuściło, pójść, pojechać z powrotem; wrócić, zawrócić«
Rekcja: do czego; z czego; na co

  • – Ten tez com go gonił wrocił się nazad. PasPam 104v.
  • – Obiecuiesz wrocić się nazad do związku A wiesz że iezeli z tąd wynidziesz zdrowo? PasPam 136v.
  • Wrocę się tedy na podworze. PasPam 154v.
  • Wrociwszy się do izby kazałęm owych powiązać. PasPam 156.
  • – Dalsza droga za Baltyckie Morze Apostaremu y z tam tąd wrociłęm się złaski Bozey zdrowo. PasPam 159v.
  • – Okurzywszy tylko kilka kurnikow [...] kompaniey zacney pod nimi natraciwszy wrocilismy się do Domu z niszczym. PasPam 187v.
  • – Potym wrociło się woysko do swoich kwater. PasPam 62.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • coś wróci się komuś:
  • »ktoś odzyskuje coś z powrotem«
    • ~ Dopiro krol rzecze a toz ia Wąm dam Moia Pani przywiley taki ze wąm koniecznie za 6 albo 7 lat wroci się taka druga Brzezina. PasPam 199v.
    • ~ I tak owa Forteca ktorą [zam. ktora] 20000 ludzi strawiła [...] Wrociła się nazad y bez uszczerbku Woyska. PasPam 72-72v.
Związki frazeologiczne

  • od fortki się wrócić:
2.  przen.  »znowu zapanować«
  • ~ Życzemy aby się wrociła y wkorzeniła dawna y spolna miłość y iedność. PasPam 211.
3. »zacząć mówić o czym na nowo«
Rekcja: do czego

  • – Ktory traktat nizeli opiszę wrocę się ieszcze trochę do tey Materyiey o tey nieszczęsney Montewskiey woynie iuz namięnioney. PasPam 204.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Lépiey się wrócić/ niż dáley w błąd iść. KnAd 443.