Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BIAŁO

przysł.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
biało  
bielej  
Znaczenia
1. »o barwie białej«
  • – Starzy fortunę o dwu twarzách málowáli/ białą przed sobą/ czarną w tył: stáwiáli ią ná kole: dáiąc znáć że się prędko do nas obroci/ bądź biało/ bądź czarno/ szczęśliwie/ nieszczęśliwie. BirkNiedz 72.
  • Biało/ Candidé vestitus. Kn 25.
  • – W nocy mróz wielki i było biało aże do siódmej z rana ChrapDiar I 403.
  • – Strugali tyczki pstro a biało farbowali. PasPam 99v.
  • Biało się iáko czytam, lęgną dzieci krucze Y dokąd ich czás czarnem, pioram nie ubrucze, Nie znaiąc ich rodzicy miiaią zdaleka, Ze ná Boga, musi tá, przypadáć opieká. PotPocz 146.
  • – Weźmi wierzchołkow Centuryey, Rzezuchy ogrodney biało kwitnącey [...] PromMed 5.
  • – Herod patrzył ná CHRYSTUSA Paná, y roskázawszy biało ustroić, odesłał do Piłatá. ChmielAteny II 540.
  • – Aniołów máluią [w Abisynii] czarno, bo to iest ich Murzyński kolor, á Diabła biało, bo ta maść iest Cudzoziemska, Europeyska. ChmielAteny II 638.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • chodzić biało:
    • – Kápłáństwo reguły Piotrá S. czárno chodzi, Biskupi fiiáłkowo álbo wiśniowo, Kardynali purpurowo, sam Papież głowá Kościoła biało. MłodzKaz IV, 106.
  • biało skropiony:
  • »skropić«
    • – Káżdy [liść] porozdzierány ná dziesięć części spoionych/ biało skropiony. SyrZiel 627.
  • biało nakrapiany:
    • – Sámcy złączali się z owcámi strokątymi/ ṕstrymi y biało nákrapiánymi. BG Rdz 31, 10.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    – A biało biało: A czarno? czarno KnAd 1.
  • (wariant II):
    – Candidus, to mi przyiáciel, ále przyiaciel co to biało, biało, czarno, czarno/ iuż to przyiaciel co ma bárwę szárą. MłodzKaz IV, 51.
  • (wariant III):
    NOIR [...] ON DIT proverbialement [...] WNET biało wnet czarno u niego dopiero ciepło dopiero zimno. DanKolaDyk II, 298.
2. »czysto«
  • – Gdyś chusty polewała onegdy czeladne, Były tam też moje [...] Biało mię sobie nosisz, noś mię sobie biało, Równemu z równym zawsze na świecie przystało. SzymSiel 116.
  • BLANCHEMENT [...] BIAŁO, Czysto chędogo [...] Vestu blanchement, ayant du linge blanc [...] Co biało czysto chodzi, maiący chusty białe. DanKolaDyk I, 200.
3. »o sposobie przyrządzania potraw: w białym sosie«
  • – Kura czwarta część, biało z kwasem, w którem trochę krup pływało. NiemPam 62.
  • – Ryby biało z Migdałámi CzerComp 50.