Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ASTRYCH

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ASTRYCH, JASTRYCH
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI,XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. astrych   || jastrych  
D. astrychu  
N. astrychem   || jastrychem  
lm B. astrychy  
Etymologia
niem. Estrich
Znaczenia
1. »nawierzchnia podłogowa lub sufitowa, wykonana z mieszaniny wapna, gipsu i tłuczonych kamieni«
  • – Po długiej kurzawie astrychy skropiwszy [tańczący] [...] jedna [panna] w tym, która śmielsza , słodkim głosem zacznie [śpiewać]. MiasKZbiór 344.
  • Astrych wytworny/ ástrychem pokładam v. Posadzká. Kn 9.
  • – Pawiment abo astrych [w pałacu] szafirami/ karbunkułami y innemi pod natury zakryciem vtaionemi drogiemi kamieńmi wysadzony. WojszOr 318.
  • – Dla samej pychy Z marmuru kładą na ziemi astrychy [kupcy]. NiebAnBad 258.
  • – Pod Gmáchem jest Salá [...] [z] Posadzką/ (ástrychem) [...] podpárta słupámi. KomDobrOrb 165.
  • Astrych posacka un pauvé, carreau, parquet. KulUszDyk 3.
2. »cegła, glina lub drewno, używane do wykładania podłogi lub stropu; podłoga lub strop wyłożone takimi materiałami«
  • – W tej izbie jastrych gliniany, od pieca trochę zły. InwKal I 145.
  • – Izba stołowa wielka, okna w ni w ołów dobre, stoły, ławy pod oknami [...] jastrych dębowy dobry. InwKal I 268.
  • – Izba z okny 2 w ołów robionemi, z piecem dobrym jastrychem położona. InwKal I 98.
  • – Te [drewniane stropy] z wierzchu pod samym strychem, ceglanym iastrychem wysłać, albo gliną na kilka palcy wylepić przyzwoita. BystrzInfArch E2.
Przenośnie
  • Niech cię nie nadyma wymyślne twoie [...] Kozdroaszu od Kryształowego astrychu y sklepienia wyhodowane niebo.WojszOr 233