Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ZAŻYWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1614-1626
Formy gramatyczne
zażywać  
lp 3. os. zażywa  
lm 1. os. zażywamy  
3. os. zażywają  
lp m 1. os. -(e)m zażywał  
zażywałem  
ż 3. os. zażywała  
lm mos 1. os. zażywaliśmy  
lp m 3. os. będzie zażywał  
lm mos 1. os. zażywać będziemy  
lm mos 3. os. by byli zażywali  
zażywając  
zażywano  
Znaczenia
1. »posługiwać się kim, czym, używać czego«
Rekcja: kogo czego

  • – Trzeba im było niedać odpoczywac Iść do Stolice prywat niezazywac. PasPam 110v.
  • Będzie cię zazywał [król] iuz w tobie zrozumiał Constanciam. PasPam 144.
  • – Wyszszego zas stanu damy to takich zazywaią trzewikow iako y Polki. PasPam 55.
  • – Skora własnie taka [...] iako Iaszczur co go do Szable zazywaią. PasPam 65.
  • Zazywaią oni ich tam do roboty y do roznych posług. PasPam 77v.
  • – Gorzalina tez była w blaszanych ładownicach iakich natęn czas zazywano. PasPam 93.
2. »doznawać, zaznawać czego; używać czego«
Rekcja: czego

  • – Nie zazywamy Samsieckiey Granice Swoiey Oyczystey broniemy Dzielnice. PasPam 110v.
  • – Gospodarskich zazywa kłopotow. PasPam 272v.
  • – Są to prawda bona licita dobra do czasu Człowiekowi powierzone ale onych według samego trzeba zazywac dawce. PasPam 282v.
  • – Trzymałęm się Czarnieckiego y znim zazywał czasem okrutney biedy czasem tez y roskoszy. PasPam 52.
  • Zazywalismy tez tam rekreacyiey rozney namorzu wsiadszy w batkę. PasPam 65.
3. »spożywać, jeść«
Rekcja: czego

  • – Rozne potrawy wkupie uwarzywszy tak nazimno, tego pokesu zazywaią a często. PasPam 55v.
  • – Wozami [zam. wozy] naładowano takiemi Specyałami iakich Nie wobozie ale przy domowych tylko wczasach zazywaią. PasPam 82v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • zażywać biesiady:
  • »biesiadować, ucztować«
    • – Apollo biesiad, żartów Dyjannna zażywa. Wesoła myśl nie bywa nigdy zazdrośliwa... SzymSiel 75.
    • – Nákoniec y kto krotofile/ y biesiády/ y tego świátá zabaw záżywa/ áby w nich nie vtapiał sercá swoiego/ ále chwaląc Páná Bogá zá iego dáry/ ták tego vżywał/ iáko rzeczy ná vżywánie ludzkie stworzoney. StarKaz 641.
    • – Iakosz maiąc się dobrze y s konmi podroznemi przes całe trzy dni zazywałem dobrey biesiady z dobremi ludzmi y zacnemi damami. PoczOdlPam 86.
    • – [marg.] Po smierci ie[go] [Chrobrego] rok cały w załobie Męzowie y niewiasty Polskie chodziły biesiad zadnych nie zazywali. DrobOpow 135.