Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ZAŻYWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1614-1626
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  zażywać
czas teraźniejszy
lp 3. os.   zażywa
lm 1. os.   zażywamy
3. os.   zażywają
czas przeszły
lp m 1. os.   zażywałem
  zażywałem
ż 3. os.   zażywała
lm mos 1. os.   zażywaliśmy
czas przyszły złożony
lp m 3. os.   będzie zażywał
lm mos 1. os.   zażywać będziemy
tryb przypuszczający przeszły
lm mos 3. os.   zażywaliby byli
imiesłów współczesny
  zażywając
nieosobowy czas przeszły
  zażywano
Znaczenia
1. »posługiwać się kim, czym, używać czego«
Rekcja: kogo czego

  • – Trzeba im było niedać odpoczywac Iść do Stolice prywat niezazywac. PasPam 110v.
  • Będzie cię zazywał [król] iuz w tobie zrozumiał Constanciam. PasPam 144.
  • – Wyszszego zas stanu damy to takich zazywaią trzewikow iako y Polki. PasPam 55.
  • – Skora własnie taka [...] iako Iaszczur co go do Szable zazywaią. PasPam 65.
  • Zazywaią oni ich tam do roboty y do roznych posług. PasPam 77v.
  • – Gorzalina tez była w blaszanych ładownicach iakich natęn czas zazywano. PasPam 93.
2. »doznawać, zaznawać czego; używać czego«
Rekcja: czego

  • – Nie zazywamy Samsieckiey Granice Swoiey Oyczystey broniemy Dzielnice. PasPam 110v.
  • – Gospodarskich zazywa kłopotow. PasPam 272v.
  • – Są to prawda bona licita dobra do czasu Człowiekowi powierzone ale onych według samego trzeba zazywac dawce. PasPam 282v.
  • – Trzymałęm się Czarnieckiego y znim zazywał czasem okrutney biedy czasem tez y roskoszy. PasPam 52.
  • Zazywalismy tez tam rekreacyiey rozney namorzu wsiadszy w batkę. PasPam 65.
3. »spożywać, jeść«
Rekcja: czego

  • – Rozne potrawy wkupie uwarzywszy tak nazimno, tego pokesu zazywaią a często. PasPam 55v.
  • – Wozami [zam. wozy] naładowano takiemi Specyałami iakich Nie wobozie ale przy domowych tylko wczasach zazywaią. PasPam 82v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Związki frazeologiczne

  • zażywać biesiady:
  • »biesiadować, ucztować«
    • – Apollo biesiad, żartów Dyjannna zażywa. Wesoła myśl nie bywa nigdy zazdrośliwa... SzymSiel 75.
    • – Nákoniec y kto krotofile/ y biesiády/ y tego świátá zabaw záżywa/ áby w nich nie vtapiał sercá swoiego/ ále chwaląc Páná Bogá zá iego dáry/ ták tego vżywał/ iáko rzeczy ná vżywánie ludzkie stworzoney. StarKaz 641.
    • – Iakosz maiąc się dobrze y s konmi podroznemi przes całe trzy dni zazywałem dobrey biesiady z dobremi ludzmi y zacnemi damami. PoczOdlPam 86.
    • – [marg.] Po smierci ie[go] [Chrobrego] rok cały w załobie Męzowie y niewiasty Polskie chodziły biesiad zadnych nie zazywali. DrobOpow 135.